SPD-deelstaten willen niet extra betalen voor Fonds Duitse eenheid

BONN, 22 nov. De Duitse deelstaten die door de SPD worden geregeerd willen minister Waigel (CSU, financien) geen extra bijdrage leveren om de kosten van de Duitse eenwording te dekken. Zij menen dat zij voldoende bijdragen via het met hem afgesproken Fonds voor de Duitse eenheid.

Tot de inrichting van dat fonds, dat 115 miljard mark voor de jaren tot 1994 omvat, is afgelopen zomer besloten. De elf Westduitse deelstaten nemen daarin deel voor 47,5 miljard, waarvoor zij op de kapitaalmarkt zullen lenen. De Bondsregering draagt eenzelfde bedrag bij, ook via leningen, en voegt daaraan voor 20 miljard aan budgettaire bezuinigingen toe. Van de vijf nieuwe Oostduitse deelstaten wordt geen bijdrage verwacht.

De SPD-premiers van Nedersaksen (Schroder), Noordrijn-Westfalen (Rau), Saarland (kanseliers-kandidaat Lafontaine), Brandenburg (Stolpe) en de burgemeesters van West-Berlijn (Momper), Hamburg (Voscherau) en Bremen (Wedemeier) kwamen gisteren in Bonn bijeen om Waigels verzoek te bespreken. De minister van financien wordt sinds de zomer geplaagd door grote financiele tegenvallers in de vroegere DDR. Bovendien heeft de Bondsrepubliek zich verplicht tot omvangrijke hulp aan de Sovjet-Unie en andere Oosteuropese landen.

Waigel wil naar een andere wettelijke financiele verhouding tussen de economisch vaak sterke deelstaten en Bonn. Hij becijfert in zijn kort geleden gepubliceerde uitgangspunten alleen al voor de begroting-1991 een financieringsbehoefte van 140 miljard mark. In de campagne voor de Bondsdagverkiezingen (2 december) verwijt de SPD hem dat dit bedrag geflatteerd is. In feite heeft Waigel volgend jaar 200 miljard te financieren, hij moet daarom meer bezuinigen (vooral op defensie en subsidies) en niet ontkennen dat hij de belastingen zal moeten verhogen, vindt de oppositie.

De SPD-deelstaatpremiers wijzen er in een gemeenschappelijke verklaring op dat vooral de nationale overheid ervan profiteert dat de miljarden-uitgaven die verband hielden met de Duitse deling nu wegvallen. Zij verwijten de regeringscoalitie in Bonn dat zij hun bijdragen in de kosten van de Duitse eenheid niet correct weergeeft en ook voorbijgaat aan hun actuele regionale plannen om de Sovjet-Unie met levensmiddelen en andere hulp te steunen.

Kritiek hebben zij er ook op dat Waigel geen rekening houdt met hun achterstanden op het gebied van de woningbouw, vervoer, milieubeheer en de sociale zorg. De noodzakelijke modernisering van de Westduitse deelstaten kan niet jaren wachten tot de nieuwe Oostduitse deelstaten geheel op de been zijn, schrijven zij.