Sociaal paradijs Philips nu 'hel'; Sanering eigenlijk al begonnen

EINDHOVEN, 22 nov. 'In feite is er geen geld beschikbaar om nog veel bijzonders te doen.' Het is woensdagavond. Terwijl op een televisiescherm het Nederlandse voetbalteam Griekenland verslaat, slaat de pas aangetreden directeur drs. H. Brouwer van de afdeling sociale zaken van Philips in een van de rijkelijk gestoffeerde zalen van het Philipsstadion alle hoop de bodem in.

Brouwer heeft een dag lang met de vakbonden onderhandeld over een sociaal plan. Het gezicht is wat getekend, de baard begint al wat te stoppelen. Vakbondsonderhandelaars hebben het zweet op het gezicht staan. Sommigen trekken zenuwachtig aan een sigaret. Men is er niet uitgekomen. Volgende week volgt de tweede ronde. De vraag rijst waar men eigenlijk nog uit denkt te komen. Het ziet er naar uit dat beide partijen elkaar tegelijkertijd knock-out zullen slaan.

'We zitten', onderstreept Brouwer nog maar eens, 'niet in de positie om nog sommetjes te maken. Daarvoor is de situatie van het concern te ernstig.' Tegen deze achtergrond, zo laat hij blijken, moet ook het armoedebod, dat nog te boek staat als het Sociaal Plan, worden bekeken. Het geld, te weten 2,8 miljard gulden in het kader van de vorige maand door Philipstopman D. J. Timmer aangekondigde operatie-Centurion moet, zo laat Brouwer duidelijk uitkomen, worden besteed aan verbetering van het rendement.

Philips wil zich wel extra inspannen om mensen buiten het concern aan een andere baan te helpen. Dat is nog wel haalbaar, want dat kost tenminste niets. Overigens ziet het er naar uit dat menig 55-plusser het bij vervroegde uittreding met 25 procent minder moet doen dan tot nog toe gebruikelijk was en dat Philips zijn beschermende hand zal aftrekken van mensen, die na een half jaar nog niks anders hebben kunnen vinden. Het sociaal paradijs van vroeger is een hel geworden.

Aan een tafeltje in de zaal, waar bonden en Philips de pers te woord staan, zit wat achteraf J. Cuperus, die in Eindhoven districtsbestuurder is van de Industriebond FNV. 'Men zegt dat er teveel licht zit tussen wat wij willen en wat Philips voor een sociaal plan heeft te bieden. Maar het gaat hier niet om een kiertje. Er zitten wel drie autowegen tussen. De kloof lijkt onoverbrugbaar. Philips heeft wel geld over voor het dooie goed, zoals voor afschrijvingen op machines en gebouwen, maar niet voor de levende have. De mensen zien best in dat er wat moet gebeuren, maar ze vinden aan de andere kant ook dat de prijs niet eenzijdig bij hen mag worden gelegd. Ze vragen zich bovendien af of de directeuren, die ze verantwoordelijk stellen voor de huidige penibele situatie, nu ineens wel in staat zouden zijn om oplossingen te zoeken.'

Waarmee gaan de twee vakbonden (naast de Industriebond FNV is dat de Federatie van Hoger Philipspersoneel (FHPP) die gisteren de voorstellen van Philips voor een sociaal plan als 'verregaand ontoereikend' van de hand wezen) terug naar hun acherban? Juist: of ze misschien nog verdere concessies mogen doen.

Men heeft elkaar in een wurggreep. Van een kale kip is het moeilijk veren plukken. Dat vermoedt ook voorzitter ir. A. H. Stephan van de Federatie van Hoger Philips Personeel (FHPP). 'Maar', voegt hij er aan toe, 'als Philips echt uit is op een verbetering van het rendement, dan moet dat toch uiteindelijk geld opleveren, anders hoef je niet te reorganiseren.'

'We zijn', zegt bestuurder drs. J. de Graaf van de FHPP, 'eigenlijk tot elkaar veroordeeld. We zullen uiteindelijk samen toch door een en dezelfde deur moeten omdat anders de schade verschrikkelijk groot zal zijn. Wij vinden als vakbond dat we voor de mensen, die eruit vliegen, nog wat moeten verdienen. Philips zal daar ook niet omheen kunnen, anders is zijn sociale geloofwaardigheid helemaal tot nul gereduceerd.'

De sanering is eigenlijk al begonnen. N. Broers van de Industriebond FNV zegt over 'signalen' te beschikken dat het management van de verschillende Philips-vestigingen bij de reorganisatieplannen alleen nog maar uitgaat van bezuinigingen. 'Terwijl er niet eens een uitgewerkt reorganisatieplan voor de operatie-Centurion is, krijgen mensen al te horen dat ze er uit vliegen omdat er 20 tot 25 procent vanaf moet. Als dat zo door blijft gaan, zien we aankomen dat het draagvlak voor medewerking van het personeel verdwijnt. Wij vinden dat er meer moet worden gedaan. De snelheid van de besluitvorming moet worden verhoogd, de verstikkende hierarchie moet verdwijnen, de organisatie zal beter moeten worden.'

In Eindhoven doen veel wrange Philipsgrappen de ronde. Wat is, zo vraagt men elkaar in bedrijven en cafe's, de overeenkomst tussen een konijn en Philips? Het antwoord moet dan zijn: 'Ze vragen ze zich beide af of ze Kerstmis nog halen.' Gelachen wordt er nog wel, maar bulderend is het al lang niet meer. Ook gisteren tijdens het overleg tussen vakbonden en Philips over een sociaal plan was er weinig meer te lachen.

    • Max Paumen