Hogere kosten voor ziekenhuis in stad

DEN HAAG, 22 nov. Bij de vaststelling van budgetten voor ziekenhuizen dient de overheid rekening te houden met de vaak veel hogere kosten voor ziekenhuizen in grote steden. Als dat niet gebeurt zal de kwaliteit van de zorg in de grote steden op afzienbare termijn beduidend lager komen te liggen dan elders in het land.

Dit staat in een rapport aan de Provinciale Raad voor de Volksgezondheid in Zuid-Holland. De raad heeft een onderzoek laten doen naar verschillen in uitgaven en kwaliteit van ziekenhuizen in verschillende regio's.

Die hogere kosten worden door een aantal factoren veroorzaakt. In grote steden wonen meer bejaarden en etnische minderheden, die relatief duurdere zorg nodig hebben. Het aantal 65-plussers ligt in grote steden vier tot zeven procent hoger dan elders in het land. Van het totaal aantal Surinamers in ons land woont 53 procent in de grote stad, voor Turken geldt een percentage van 32, voor Marokkanen 39 en voor Antillianen 27.

De hogere kosten die door etnische minderheden worden veroorzaakt liggen onder meer in de vaak moeizame communicatie. De sociale dienst in Amsterdam hanteert de norm van 70 procent extra tijd die de behandeling van allochtonen vergt. Ook aangepast voedsel is een aanmerkelijke kostenpost. Daarnaast moeten verpleegkundigen cursussen volgen om met minderheden te kunnen omgaan.

De uitgaven van het ziekenhuis aan personeel liggen in de grootstedelijke regio acht procent hoger dan in de rest van Nederland. In Amsterdam liggen die kosten zestien procent hoger. Bij de werving wordt hier meer concurrentie ondervonden van het bedrijfsleven en er moet veel meer gebruik worden gemaakt van uitzendkrachten. Het ziekteverzuim ligt in de grote steden negentien procent hoger dan elders, in Amsterdam geldt een percentage van 23. Een verklaring daarvoor is dat de psychische en fysieke werkdruk aanmerkelijk groter is. Onder verpleegkundigen is het verloop hier bijna twee maal zo hoog als in de rest van het land. Om personeel te werven moeten ziekenhuizen in grote steden 83 procent meer uitgeven dan vergelijkbare ziekenhuizen elders. In Den Haag liggen die kosten 93 procent hoger. De huishoudelijke kosten in grootstedelijke regio's liggen een kwart hoger. Reden daarvoor is dat wasserijen en schoonmaakbedrijven in grote steden hogere tarieven rekenen.

Grote steden krijgen ook steeds meer te maken met illegalen en vluchtelingen die veelal niet geregistreerd willen worden. Ze tellen daardoor niet mee in de statistieken voor het vaststellen van de budgetten. Deze patienten zijn praktisch altijd onverzekerd. De ziekenhuizen moeten dan ook jaarlijks enkele tonnen afboeken aan niet te innen vorderingen.

De ziekenhuizen in grote steden constateren ook een sterk stijgend bezoek aan eerste hulpposten. Drugs- en alcoholgebruik spelen hierbij een belangrijke rol. De zwaar bemande eerste hulpafdelingen van grootstedelijke ziekenhuizen zijn ook noodzakelijk wegens de hoge graad van criminaliteit. De daarmee samenhangende extra kostenposten kunnen voor sommige ziekenhuizen vijf tot zeven miljoen per jaar belopen, met een uitschieter naar elf miljoen. Deze ziekenhuizen moeten bovendien steeds meer investeren in beveiliging en bewaking. Ook diefstal in deze ziekenhuizen neemt sterk toe. Dat kost per instelling jaarlijks ruim een half miljoen aan investeringen en een kwart miljoen aan speciaal personeel.