Zalf van verzorger bracht Theunisse in moeilijkheden

ROTTERDAM, 21 nov. Wielrenners wrijven zich regelmatig in met cremes die onder meer huidinfecties en spier- en gewrichtspijnen kunnen verminderen. Deze geneesmiddelen kunnen een corticosteroid (een hormoon, red) bevatten die de ontsteking remt. De hormoondeskundige prof. J. Thijssen heeft het sterke vermoeden dat deze zalfjes met name in de hormoonhuishouding van wielrenner Gert-Jan Theunisse heftige reacties oproepen. De corticosteroiden hebben effect op de bijnierschors, waardoor de afscheiding van epitestosteron aanzienlijk afneemt. In samenhang met de lage hormoonbasis van Theunisse ontstaat als gevolg daarvan een abnormale verhouding testosteron-epitestosteron.

Pas enkele weken geleden kwam Thijssen er tijdens een bezoek aan Theunisse achter dat deze een aantal cremes gebruikte. Het bleken voornamelijk homeopathische middelen, onschuldig en bevatten geen verboden stoffen als corticosteroiden. Vervolgens werd een bezoek gebracht aan de soigneur die Theunisse behandelt. Daar bleek dat deze voor belangrijke wedstrijden gedurende een paar dagen een zalf op de rennerslichamen smeert om de huid tegen irritaties en vermoeidheid te beschermen.

Deze 'standaardmiddelen' bevatten juist wel corticosteroiden. Maar omdat toediening van deze hormonen via een zalf volgens het dopingreglement niet strafbaar is, gaan renners vrijuit. Bovendien is het effect op de hormoonspiegel minimaal. Slechts bij mensen als Theunisse, die een afwijkende verhouding testosteron-epitestosteron hebben, heeft het waarschijnlijk wel invloed. De farmacoloog prof. J. van Rossum waarschuwt er echter voor deze middelen niet continu te gebruiken. 'Je maskeert slechts die ontstekingen, maar op den duur kunnen daardoor wel ernstige afwijkingen ontstaan.'

Theunisse heeft tegenover Thijssen toegegeven dat hij dit jaar voor de wedstrijden waarin hij naar later bleek 'positief' was (de Waalse Pijl en de Subita a Arrata), met dergelijke zalven is behandeld. Voor de Waalse Pijl was hij ziek. Hij heeft toen een spray gebruikt omdat hij last had van verstopte luchtwegen. 'Waarschijnlijk heeft hij toen ook iets gehad tegen de darmstoornissen. Een combinatie-preparaat met corticosteroiden', weet Thijssen. 'Maar het nemen van zulke geneesmiddelen hoeft niet strafbaar te zijn als het op medische indicatie gebeurt.'

De Utrechtse endocrinoloog is hangende de arbitragezaak Theunisse nog bezig met het onderzoek naar de effecten van betreffende zalven. Hij realiseert zich dat de opnameconcentratie van de stoffen via de huid en het bloed naar de bijnier sterk kan wisselen. 'Het effect is moeilijk meetbaar omdat het sterk afhankelijk kan zijn van de temperatuur van het weer waarin de huid wordt blootgesteld en van de duur van de behandeling.'

Theunisse, die dezer dagen met zijn nieuwe ploeg TVM een trainingsstage in de Ardennen doet, verklaarde gisteren voor Veronica Sportradio dat hij zijn benen voordat hij naar bed gaat regelmatig inwrijft met zalven en dan een lange onderbroek aantrekt, 'waardoor de ontstekingen van spieren en pezen eruit branden'. Het gebruik van smeerseltjes bedekt met kniebandages of thermopakken noemde hij heel normaal in de rennerswereld. Theunisse zei zelf nog steeds Arniflor tegen pijnlijke kniepezen en spierpijn op zijn benen te smeren. Dat middel is echter homeopathisch en onschuldig.

Theunisse kreeg eind oktober bij het onderzoek door Thijssen voor het eerst testosteron toegediend om na te gaan of dat effect heeft op het niveau van epitestosteron. 'Dat bleek niet het geval', zegt Thijssen. 'We hebben het dus op een ander terrein moeten zoeken. Tijdens de eerste arbitragezaak in Zurich heb ik met professor Donike (hij bepaalde de verhouding epitestosteron-testosteron boven 1: 6 als strafbaar, red.) al gesproken over de effecten van corticosteroiden op epitestosteron. Daarbij kwam het gebruik van bepaalde cremes ter sprake.'

De nieuwe bevindingen zijn opgenomen in het rapport dat de verdediging van Theunisse in de dopingzaak deze week heeft opgestuurd naar de arbitragecommissie van de internationale wielrenunie. De raadsman van Theunisse, mr. E. Beugels, meent dat het onrechtmatig van de commissie zou zijn wanneer zij de straf van Theunisse (anderhalf jaar schorsing) op basis van de nieuwe gegevens handhaaft. Wanneer het arbitragecollege op 12 december nog niet overtuigd is van de onschuld van de renner, zal Beugels naar de burgerrechter gaan om een schadeclaim neer te leggen bij de UCI en de aangesloten wielerbonden.