Verhoor apothekers wijst uit: rugzakgroothandel lucratief; Mosadex opgericht uit onvrede met andere groothandels

MAASTRICHT, 21 nov. Het verhoor van de 46-jarige apotheker uit Landsgraaf door de rechter-commissaris in Maastricht eindigt in een lacherige sfeer als de schadeloosstelling aan de orde komt. Een uur lang heeft de man uitgelegd hoe de uiterst lucratieve structuur van de mede door hem opgezette farmaceutische 'rugzakgroothandel' Mosadex er uit zag en nu wordt gekeken hoeveel kosten hij heeft gemaakt om onder ede zijn verhaal te doen. 'Laten we maar uit gaan van mijn norminkomen, 250 gulden per uur. Doet u dus maar 800 gulden.' Rechter-commissaris mr. J. Huurman kan haar oren maar moeilijk geloven.

Direct betrokken is de apotheker niet bij de commanditaire vennootschap Mosadex. Zijn vrouw wel. Ze is enig directeur en enig aandeelhouder van Copar BV, die deelneemt in de farmaceutische groothandel. Mosadex is een 'rugzakgroothandel', een groothandelsonderneming die is opgezet door apothekers. Het voordeel van zo'n bedrijf is dat de groothandelsmarge op medicijnen in eigen zakken stroomt.

Probleem voor de 46-jarige apotheker en enkele tientallen van zijn collega's in Zuid-Limburg is dat het ziekenfonds dergelijke activiteiten verbiedt. Dat staat in de overeenkomst die het fonds met de apothekers heeft. Het fonds heeft daarom besloten een apotheker bij wijze van proef aan te pakken. De man om wie het allemaal draait, een laconieke zestiger uit Heerlen, ziet de getuigen rustig aan zich voorbij trekken: 'Het fonds wilde weten wat mijn betrokkenheid bij Mosadex is. Ik heb gezegd dat ze dat niks aangaat.'

Voor het onderzoek in deze civiele zaak hebben de advocaten van het ziekenfonds en die van de apotheker in Heerlen getuigen opgeroepen voor een voorlopig verhoor.

De man uit Landsgraaf was een van de initiatiefnemers van Mosadex. Waarom zijn ze er ooit mee begonnen? 't Was een beetje wild west in die tijd, in 1985. De ene apotheker kreeg van de groothandel twee procent korting, de ander zes a zeven procent. Dat gaf wrevel en we hadden dus behoefte aan samenwerking.'

Het contract met het ziekenfonds vormde geen belemmering om met een viertal collega's Mosadex CV op te zetten. 'We konden ons niet voorstellen dat het problemen zou geven. Het gaat een beetje ver om te stellen dat wij via een achterdeur extra inkomsten binnenhaalden. We deden het uit onvrede met de andere groothandels. En dit was een manier waarbij je met opgeheven hoofd iedereen in de ogen kon blijven kijken.'

Tot de apothekers in 1987 uit een advies van de Geneesmiddelencommissie aan staatssecretaris Dees begrepen dat dit soort groothandels niet kon. Juristen adviseerden de apothekers afstand te nemen van de groothandel. De apotheker uit Landsgraaf verkocht daarop zijn aandelen in Copar BV aan zijn vrouw. Voor veel geld, zo blijkt: 'Ik heb me laten adviseren door een acountant. De waarde van die aandelen heb ik toen inderdaad flink opgekrikt.' De afstand die de apothekers in acht namen ten aanzien van Mosadex blijkt nogal relatief te zijn. Zijn vrouw zit in het college van toezicht: 'Ik word wel eens door haar gemachtigd om namens Copar BV de vergaderingen bij te wonen.'

Zijn er, behalve apothekers, ook andere deelnemers in Mosadex wil de rechter-commissaris weten. Nee, de meesten zijn geen apotheker. 'Maar ze hebben er allemaal wel een relatie mee zodat de afzet is gegarandeerd.'

Vast staat dat Mosadex voor de apotheker geen slechte uitvlucht is in tijden van een teruglopend inkomen. De apotheker uit Landsgraaf investeerde 13.000 gulden in de rugzakgroothandel. 'Er werd 140.000 gulden winst uitgekeerd aan Copar BV over de jaren '87 en '88. Maar dat geld, daar kan ik niet aankomen.'

'Bent u op huwelijkse voorwaarden getrouwd?', vraagt de advocaat van Mosadex, mr. A. J. H. W. M. Versteeg. Ja, hij is op huwelijkse voorwaarden getrouwd. Maar of die voorwaarden dateren van voor 1988 wordt niet duidelijk.