NAVO verrast door opgave Sovjet-wapens

PARIJS, 21 nov. De landen van het Warschaupact beschikken volgens hun eigen opgave in Europa over vele duizenden zware wapensystemen minder dan tot voor enkele dagen door de NAVO-landen werd aangenomen.

Dit is volgens een welingelichte zegsman gebleken uit de gegevens die met name de Sovjet-Unie heeft verstrekt over aantallen tanks, artillerie, gepantserde voertuigen, helikopters en gevechtsvliegtuigen. Dat gebeurde ingevolge het CFE-verdrag over vermindering van de conventionele bewapening in Europa, dat maandag in Parijs is ondertekend.

De door Moskou verstrekte cijfers zijn voor de NAVO-landen als een onaangename verrassing gekomen. Officieel commentaar wordt niet verstrekt in afwachting van de resultaten van een studie die SHAPE, het militaire hoofdkwartier van de NAVO, thans uitvoert, aldus de zegsman, die betrokken was bij de Weense onderhandelingen over het CFE-verdrag.

Het verschil tussen de gegevens waarvan de NAVO-landen nog vorige week uitgingen en die welke Moskou ingevolge een verdragsverplichting maandag officieel aan de verdragspartners verschafte, is dermate groot dat de NAVO-landen besloten hier pas na een nauwkeurige studie commentaar op te leveren.

Moskou heeft erkend dat het een groot aantal tanks, artilleriestukken en pantservoertuigen uit Oosteuropese landen en uit het Europese deel van de Sovjet-Unie heeft teruggetrokken achter de Oeral. Het CFE-verdrag geldt alleen voor het Europese grondgebied van de Sovjet-Unie.

De Verenigde Staten hebben zich bezorgd getoond over de verplaatsing van vooral Sovjet-tanks achter de Oeral. Weliswaar heeft Moskou daartoe het recht, maar deze terugtrekking werd in Washington bestempeld als strijdig met de geest van het CFE-verdrag, dat juist aanzienlijke reducties van deze drie wapencategorieen in Europa regelt.

De verminderingen die het Rode Leger ingevolge het CFE-akkoord moet doorvoeren, zullen, uitgaande van de Sovjet-cijfers, dus aanmerkelijk geringer zijn dan de NAVO-landen tot voor het weekeinde hadden aangenomen. Volgens een voorlopige Nederlandse berekening zou de vermindering voor het geheel van het Warschaupact ruim dertienduizend tanks, bijna dertienduizendpantservoertuigen en bijna zevenduizend stuks artillerie bedragen. De cijfers voor de NAVO zijn respectievelijk ruim vijfduizend, 4600 en 620.

De regering in Moskou heeft steeds gezegd dat ze tanks en andere belangrijke wapensystemen achter de Oeral terugtrok om de in Azie gelegerde eenheden van de Sovjet-strijdkrachten te moderniseren. Ook zouden wapens als tanks, geconcentreerd op een plaats, gemakkelijker omgebouwd kunnen worden voor civiele doeleinden. De Sovjet-Unie heeft Amerikaanse inspecteurs uitgenodigd om ter plaatse onderzoek te verrichten, een gebaar waartoe Moskou volgens het verdrag niet verplicht was.