Luns naar Irak als regering dat wil

BRUSSEL, 21 nov. Als mr. J. M. A. H. Luns, oud-minister van buitenlandse zaken en oud-secretaris-generaal van de NAVO, uit Den Haag een duidelijk teken krijgt een missie te ondernemen om de Nederlandse gijzelaars in Irak vrij te krijgen, dan is hij daartoe bereid. 'Dan zou ik een mededeling dienen te krijgen uit Den Haag dat de regering, zonder mij daarvoor te willen uitnodigen, er welwillend tegenover staat. En dan ook zou zeggen: 'Gaat u dan maar'.'

De nu 79 jaar oude Luns wordt, zoals uit opiniepeilingen blijkt, door veel Nederlanders beschouwd als de meest geschikte figuur om een dergelijke missie te leiden.

In een vraaggesprek gisteren in zijn Brusselse woning zei Luns er nooit aan te hebben getwijfeld dat de Nederlandse baggeraars, wier toekomstige vrijlating gisteren werd bekendgemaakt, zouden vrijkomen. 'Die mensen werkten daar op een contract, en als dat afgewerkt was dan zijn ze vrij. Dat heeft me niet verbaasd.' Voor een eventuele missie om de overige Nederlanders vrij te krijgen maakt dat volgens Luns niet veel verschil.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, heeft vorige week in Brussel nog eens gewaarschuwd dat het gemeenschappelijke front van het Westen tegen Irak zou worden verzwakt door het sturen van missies naar Bagdad voor de vrijlating van gijzelaars. Is Luns het daarmee eens?

'De positie van het Westen wordt zeker niet versterkt door die missies, vooral omdat ze over het algemeen niet heel veel succes hebben gehad. En het is lang niet het voornaamste probleem in het Midden-Oosten, de gijzelaars.'

Naarmate het internationale prestige van de missionaris groter is worden meer gijzelaars vrijgelaten. Er is een duidelijke relatie. Bent u zelf bereid een missie uit te voeren?

'Er zijn nogal wat polsingen geweest, van regeringszijde eigenlijk alleen van de heer Deetman, waarop ik heb geantwoord dat ik, indien de regering daar prijs op stelde, bereid zou zijn mij naar Bagdad te begeven, zonder heel veel expectatie op succes te kunnen geven. Dat is het. Ik sta er niet afwijzend tegenover.'.

Pag. 3: Luns naar Bagdad als regering teken geeft De heer Van der Stoel heeft gezegd dat hij ook niet met goedkeuring van de regering zal gaan.

'De heer Van der Stoel heeft, als ik het goed begrepen heb, gezegd 'alleen als de Verenigde Naties een dergelijk verzoek zouden doen', wat weinig waarschijnlijk is. Ik heb niet de indruk dat de VN meer prestige hebben in Bagdad dan de individuele regeringen. Over het algemeen is de record van de Verenigde Naties nou niet zo briljant.'

Hebben u veel verzoeken van particulieren bereikt om te bemiddelen?

'Ja, nogal wat, een stuk of negen. En ook uit een Gallup blijkt dat ze mij de meest aangewezen persoon vinden om eventueel succes te behalen.' .. ..ja uitstraling. Dat kan men wel zeggen.'

Ziet u in Nederland nog andere mogelijkheden om de gijzelaars vrij te krijgen?

'Ik sta persoonlijk nogal gereserveerd tegenover het eventuele succes van missies van personen die naar Bagdad gaan, ook van mezelf en ik begrijp ook niet goed wat deze missies of personen voor nieuws kunnen brengen aan meneer Saddam Hussein.'

Zou u nog instructies willen krijgen van de regering?

'Als ze die willen geven vind ik het best, maar heel veel instructies zijn er niet te geven, het gaat over de vrijlating van die Nederlanders.'

De leider van de Belgische missie, senator De Belder, had het over 'de belangrijke beslissing' van Saddam Hussein om na Kerstmis de gijzelaars vrij te laten. Zo'n uitlating noem ik een politieke verklaring.

'Dat is het ook en daarvan moet je je onthouden. Hoe minder men zegt, hoe beter.'

Het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag was tamelijk verbijsterd over de missie van Brandt: een winnaar van de Nobelprijs voor de vrede die Saddam Hussein de hand drukt. ..' ..

'Men is altijd blij als er wat landgenoten worden vrijgelaten. Maar ik zou er persoonlijk bezwaar tegen hebben om een vliegtuig op mijn naam te nemen en te moeten betalen. Ik zou een kaartje op het vliegtuig naar Bagdad nemen, dat lijkt me het goedkoopste.'

Ik zou me kunnen voorstellen dat buitenlandse zaken het evenmin prettig zou vinden dat de voormalige secretaris-generaal van de NAVO naar Saddam Hussein toegaat.

'En ook de oud-minister van buitenlandse zaken. Maar dat verklaart ook mijn reserves. En dat verklaart ook dat ik het alleen zou doen indien ik uit Den Haag een duidelijk teken krijg dat men het graag zou zien.'