Kohl in Versailles als stille winnaar

PARIJS, 21 nov. Met zijn vijfhonderden zaten zij gisteravond aan in de Spiegelzaal van het paleis van Lodewijk XIV in Versailles. Met alle glorie die Frankrijk kan opbrengen zo was de autoweg naar Versailles urenlang voor het publiek afgesloten had Francois Mitterrand, vierde president van de Vijfde republiek, het diner omringd dat hij aanbood aan staatshoofden, regeringsleiders, ministers en ambtenaren uit 32 Europese landen, alsmede uit de Verenigde Staten en Canada.

Er was tenslotte op de topontmoeting van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa, die vandaag in de Franse hoofdstad is geeindigd, van alles te vieren. Zoals de meest verstrekkende wapenverminderingsovereenkomst in de geschiedenis van dit bloedige continent, of de verklaring en ook wel het feit dat de landen van de NAVO en die van het Warschaupact elkaar niet langer als tegenstanders beschouwen. Of maar daarover werd in Parijs al niet meer gesproken de vereniging van Oost- en West-Duitsland.

Maar Helmut Kohl, sinds enkele weken de Kanselier van alle Duitsers, zal zich met een mogelijke uitzondering voor zijn gastheer allicht het meest hebben gekoesterd in de weerspiegeling van het verleden die in Versailles niemand kan ontgaan. In dezelfde Spiegelzaal proclameerde Bismarck, de eerste rijkskanselier, in 1871 het grote verenigde Duitsland en in 1919 werd hier de rekening van de wraak gepresenteerd aan datzelfde Duitsland, dat de Eerste Wereldoorlog had verloren.

Kohl, de man die over enkele weken andermaal de leider lijkt te zullen worden van een 'Europees Duitsland', zat een paar stoelen verwijderd van Margaret Thatcher, de eerste-minister van Groot-Brittannie, die nog maar een jaar geleden de vereniging van Oost- en West-Duitsland pas 'over enige jaren' gewenst achtte. Anderhalf uur voor het diner in Versailles begon, had Thatcher zich met schorre stem 'beschikbaar gesteld' voor een tweede ronde in het gevecht met haar uitdager Michael Heseltine om het leiderschap van de Conservatieve Partij.

Aan het diner, met een ballet door de Opera Royal, zal ongetwijfeld vooral zijn gesproken over Saddam Hussein, de handelaar in gijzelaars uit Irak, nu een land, in 1919 een gebied dat al voor de Britse 'invloedsfeer' in het Nabije Oosten was bestemd. Thatcher, de vrouw die naar Parijs kwam om 'de ruggegraat van andere leiders te versterken in de Golfcrisis', dineerde 'dodelijk gewond door de stemming in Londen' (een BBC-reporter) met al die anderen, zoals George Bush en Ruud Lubbers en Michail Gorbatsjov, die elk hun eigen problemen hebben.

Alleen Helmut Kohl, wiens aanwezigheid in Parijs dezer dagen nauwelijks werd opgemerkt, kon, zo leek het, gerust zijn.