Ook gehalte aan waterstof neemt in atmosfeer toe

Grote zorgen baart momenteel het toenemen van de concentraties kooldioxyde (CO), koolmonoxyde (CO), distikstofoxyde (NO, lachgas) en methaan (CH) in de atmosfeer. Deze stijgingen zijn een gevolg van menselijke activiteiten.

Twee onderzoekers van het Oregon Graduate Institute in Beaverton hebben nu ontdekt dat ook de concentratie van waterstofgas (H) in de atmosfeer stijgt. Zij hebben dit afgeleid uit luchtmonsters die tussen 1985 en 1989 wekelijks op zeer uiteenlopende breedten op aarde waren genomen.

De gemeten waterstofconcentraties blijken een seizoenvariatie te vertonen, met een maximum in april en een minimum in september. Zo'n variatie werd wel verwacht, maar het opmerkelijke is dat hij voor alle plaatsen precies in fase loopt. Bij de meeste andere gassen verlopen de veranderingen op tegengestelde halfronden juist omgekeerd. Bovendien blijken de concentraties op het noordelijk halfrond steeds wat lager te zijn dan die op het zuidelijk halfrond, hetgeen bij de meeste andere sporengassen net andersom is.

De onderzoekers bepaalden ook de seizoengecorrigeerde waterstofconcentraties voor de aarde als geheel. Deze waarden bleken gestaag toe te nemen: van 504 ppb (delen per miljard) in 1985 tot 513 ppb in 1989. Hier zou de mens de hand in hebben.

Waterstof wordt in de atmosfeer gebracht door verschillende soorten menselijke activiteiten, de verbranding van biomassa, de oceanen, de oxydatie van methaan, van andere koolwaterstoffen en door nog enkele kleinere bronnen. Het wordt uit de atmosfeer gehaald via bodemprocessen en door de reactie met hydroxyl (OH). Volgens de onderzoekers is er in de verwijderingsprocessen niets veranderd, maar zijn de meeste waterstofbronnen in de afgelopen tijd groter geworden. Alleen al het stijgende methaangehalte van de atmosfeer, als gevolg van menselijke activiteiten, zou de helft van de gemeten stijging van de waterstofconcentratie kunnen verklaren (Nature 347, p.745).

Omdat het methaangehalte van de atmosfeer al heel lang stijgt, doet de waterstofconcentratie dat misschien ook al. De onderzoekers opperen dat de concentratie voor de Industriele Revolutie misschien nog maar rond de 200 ppb lag. De stijgende hoeveelheid waterstof in de atmosfeer leidt ook tot een toenemende hoeveelheid waterdamp (HO) in de stratosfeer. En deze zou op zijn beurt een grotere bedreiging voor de daar aanwezige ozon kunnen gaan vormen.