Michels en Advocaat dansen morgen mee op slappe koord

WASSENAAR, 20 nov. Het Nederlands elftal balanceert morgenavond tegen Griekenland op de rand van de afgrond. Verlies of een gelijkspel betekent vrijwel zeker een voedingsbodem voor meer onrust. Immers, deelname aan het Europees kampioenschap in Zweden is dan vrijwel uitgesloten. Na het echec in Portugal moet Oranje dus winnen om over twee jaar zijn titel te kunnen verdedigen.

Ook Rinus Michels en Dick Advocaat balanceren morgen als koorddansers op een slap touw. Wanneer de spelers van het Nederlands elftal onderuit gaan trekken zij de Generaal en zijn assistent in hun val mee. De roep om Cruijff zal toenemen, ofschoon de 'maestro' slechts een handlanger kan aanstellen tot hij zelf tijd en zin heeft om naar Zeist te komen.

De afgelopen weken heeft Michels getracht een zo positief mogelijke atmosfeer te creeren rondom het Nederlands elftal. Hij was in een goede stemming en te allen tijde bereid met de pers te praten. Maar aan de positieve benadering kwam een einde toen hij zaterdag in kranten hoe Marco van Basten opnieuw een lans brak voor Johan Cruijff en Michels' uitspraken over Bryan Roy voor zijn gevoel niet in de juiste context werden geplaatst. Vandaar dat een lichtelijk geirriteerde Michels gisteren weer ouderwets wees op de tegenstrijdige belangen van pers en bondscoach.

Gesprek

Aan zijn opvatting dat Bryan Roy te weinig rendement heeft wilde de bondscoach geen woord meer vuil maken. Zaterdagochtend heeft Michels in het Amsterdamse Cresthotel een gesprek gehad met de Ajacied, die hij morgenavond het voordeel van de twijfel gunt. Qua feiten heeft Michels het gelijk aan zijn zijde: bij Ajax scoorde Roy dit seizoen in elf wedstrijden slechts een keer, zijn voorzetten leidden eveneens een keer tot een treffer.

Gisteren, in Auberge de Kieviet te Wassenaar waar Oranje tot morgenavond verblijft, kreeg de twintigjarige Amsterdammer de kans zich te verweren. Roy: 'Ik til niet zo zwaar aan de kritiek van Michels. Ik heb met hem afgesproken dat ik ga werken aan mijn rendement. Dit seizoen gaat het echt beter. Het probleem is alleen dat ik voortdurend voorzetten geef die niet worden afgemaakt. Het valt ook niet mee om de bal bij de juiste speler neer te leggen, want die staat in onze wedstrijden altijd tussen een paar verdedigers. Ik zou weleens een goed gesprek willen hebben met Piet Keizer. We zeggen elkaar altijd vriendelijk goedendag, maar er valt natuurlijk van alles te bepraten over het 'linksbuitengevoel'. Als ik morgen speel krijg ik een extra last op mijn schouders. Ik realiseer me maar al te goed dat het systeem van vleugelspelers valt of staat met mijn acties.'

Na een middagtraining gingen Michels en Advocaat gisteravond in conclaaf met Marco van Basten over de opstelling. Bij absentie van de zieke Gullit is de centrumspits aanvoerder van Oranje. Michels en Advocaat hopen dat deze verantwoordelijkheid een positieve invloed zal hebben op zijn spel. Van Basten moest gisteren bekennen dat hij sinds Nederland-Sovjet-Unie op 22 maart 1989 geen goede wedstrijd voor Oranje meer heeft gespeeld. Michels liet al na de interland tegen Portugal blijken dat hij bij de aanvallers individuele klasse miste. Dat gold dus ook voor Van Basten, maar in zijn geval zal het toch voornamelijk met inzet te maken hebben gehad.

Illustratief daarvoor zijn de woorden van Adri van Tiggelen die zaterdag in de Haagsche Courant pittige uitspraken deed over de vedette van AC Milan. Van Tiggelen, die afviel voor het duel met de Grieken: 'Van Basten is vooral met zichzelf bezig. Je kunt van hem toch niet zeggen dat hij een ander er eens lekker doorheen sleept. Of wel soms? Gullit is niet in vorm, maar die werkt tenminste. Van Basten beschouwt de wedstrijden van het Nederlands elftal alleen als een uitstapje.'

Plezier

Geconfronteerd met deze uitspraken van de speler met wie hij in de voorbereiding op het wereldkampioenschap tijdens hettrainingskamp in Oostenrijk al eens een aanvaring had, zegt Van Basten: 'Dit valt me tegen van Adri. Zulke leuke reisjes zijn er niet geweest met Oranje. Ik geef toe dat na het WK het weleens door mijn hoofd heeft gespeeld om te bedanken voor het Nederlands elftal. Voor het geld hoef je het niet te doen. Dan blijft over het plezier, maar dat was ook weg. Echter alleen door de resultaten. Ik heb mijn collega's niet willen laten vallen. Bovendien, als ik er morgen twee inschop wordt het toch weer anders. Wat dat betreft kan deze wedstrijd voor een ommekeer zorgen. Het resultaat wordt sowieso erg belangrijk. Als het nu niet lukt kun je het EK vergeten.'

De technische leiding hoopt na het drama in Porto ongetwijfeld dat de gevestigde orde wat meer weerstand ontmoet binnen de gelederen van Oranje. Van Basten ontkent dat er sprake is van gezapigheid bij de gelouterde vedetten. 'Ik begrijp die verhalen over een tamme sfeer nooit. Zolang als ik bij het Nederlands elftal ben zie ik altijd spelers die zich honderd procent inzetten. Iedereen is nu een beetje, afwachtend, ingetogen. Maar dat heeft slechts te maken met de resultaten.'

Rinus Michels heeft vrijdag tegen SVV met de basisopstelling van Oranje niet het achterste van zijn tong laten zien. Bewust prikkelde hij een speler als Richard Witschge door hem in de eerste helft op de bank te zetten. De strijdwijze lag echter toen al in grote lijnen vast. Van Basten daarover: 'Het is gevaarlijk om over taktiek te praten. Maar in principe ben ik een voorstander van een concept met vleugelspitsen waarmee het Nederlands elftal tegen SVV kennelijk heeft gespeeld.'