Goncourt en Renaudot voor onbekend talent

PARIJS, 20 nov. De Prix Renaudot, een van de vijf belangrijke literaire prijzen in Frankrijk, is gisteren toegekend aan Jean Colombier voor zijn roman Les Freres Romance, gepubliceerd door Calmann-Levy. Het is een stoer boek dat zich afspeelt in het mileu van vrachtwagenchauffeurs. De jury had grote moeite om tot deze beslissing te komen. Er waren in totaal 25 stemronden voor nodig. Eerder werd bekend dat de Prix Concourt, de meeste prestigieuze onder de prijzen dit jaar naar de debutant Jean Rouaud gaat, voor zijn roman Les champs d'honneur (Minuit). Rouaud versloeg daarmee zijn naaste concurrent Philippe Labro, wiens Le petit garcon slechts twee van de acht stemmen van de jury kreeg.

Met de bekroning van Rouaud en Colombier is afgeweken van de regel dat de grote literaire prijzen in Frankrijk naar gevestigde namen gaan, die hun boeken bij grote, gevestigde uitgevers publiceren. Sinds 1950 was het niet meer voorgekomen dat de Goncourt aan een debutant werd toegekend. Colombiers uitgever Calmann-Levy behoort niet tot de bekende literaire uitgevers.

Sterker dan in Nederland heeft er in Frankrijk bij de grote literaire prijzen altijd een strijd gewoed tussen de uitgevers van de kanshebbende auteurs. Een strijd die des te heviger was, omdat de bekroonde auteurs hun boeken bijna altijd bij dezelfde drie uitgevers uitgaven: Gallimard, Grasset en Seuil, in de wandelgangen spottend aangeduid als Galligrasseuil. Sinds 1903, toen voor het eerst de Goncourt werd uitgereikt, is er 83 keer een grote prijs naar Gallimard gegaan, 55 keer naar iemand van Grasset, en 27 keer naar Seuil. Bij Albin Michel kwamen in die jaren maar veertien grote prijzen terecht en bij Flammarion maar zes. Als oorzaak voor de concentratie van bekroningen is wel de partijdigheid van de jury genoemd. Zo werd onlangs bekend dat in de afgelopen jaren tachtig procent van de juryleden auteurs waren die hun eigen boeken bij het Galligrasseuil uitgaven.

Op de geregeld terugkerende verwijten van bevooroordeeldheid is meestal geantwoord dat een 'concentratie van talent bij enkele uitgevers onvermijdelijk is, omdat goede manuscripten vanzelf bij goede en bekende uitgevers terechtkomen'. Ook is er op gewezen dat de drie uitgevers op dit moment een belangrijk deel van de Franse literatuur voor hun rekening nemen. Zo heeft Michel Tournier, dit jaar jurylid voor de Prix Goncourt en auteur van Gallimard, becijferd dat de drie uitgevers samen zeventig procent van alle Franse romans op de markt brengen.

De Goncourt en de Renaudot zijn de eerste van in totaal vijf literaire prijzen die deze maand en begin december in Frankrijk worden bekendgemaakt. Volgende week maandag zal bekend worden wie de Femina en de Medicis krijgen. De laatste prijs, de Interallie, wordt op 2 december uitgereikt. Favoriet voor de Femina is op dit moment de schrijfster Pierrette Fleutiaux. Voor de Interallie wordt Frederic Vitoux getipt met zijn roman Serenissime.