Bush krijgt geen steun Gorbatsjov

PARIJS, 20 nov. De Amerikaanse president Bush heeft niet de steun van de Sovjet-Unie gekregen voor een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad van de VN ter legalisering van een militaire interventie in Koeweit om een eind te maken aan de bezetting van dat land door Irak.

Dat bleek gisteravond in Parijs na afloop van een diner dat Bush en Sovjet-president Gorbatsjov hadden in gezelschap van hun ministers van buitenlandse zaken, Baker en Sjevardnadze. Na afloop deelden Amerikaanse woordvoerders mee dat beide leiders het 'in beginsel eens waren dat het gebruik van (militaire) macht niet uitgesloten kan worden'. Concrete toezeggingen van de zijde van Gorbatsjov over een nieuwe VN-resolutie bleven dus uit, constateerden waarnemers in de Franse hoofdstad.

Deze indruk werd nog versterkt omdat het aanvankelijk in het voornemen lag althans aan Amerikaanse kant dat de twee leiders een gemeenschappelijke verklaring zouden uitgeven. Die bleef uit zonder nadere toelichting, wat des te opvallender was omdat het besluit van Irak om zijn troepenmacht in Koeweit met 250.000 man uit te breiden bekend was toen Bush en Gorbatsjov aan hun diner begonnen.

De Franse regering staat in beginsel niet afwijzend tegenover een resolutie die het gebruik van geweld tegen Irak zou legitimeren, maar 'er is geen sprake van de Amerikanen een blanco cheque te geven', aldus een Franse zegsman. De woordvoerder van president Mitterrand, Hubert Vedrine, verklaarde gisteren dat Parijs instemt met een discussie over een nieuwe resolutie. De Franse regering zou het met Washington eens zijn dat de 'VN-bureaucratie moet worden vermeden' en dat de resolutie individuele acties van lidstaten zou moeten sanctioneren met een beperkte internationale controle.

Pag. 4: Minister Baker zou zich in Parijs wel hebben verzekerd van de steun van Finland en Roemenie, en vorige week, in Geneve, van Ethiopie, Zaire en Ivoorkust voor zijn project. Al deze landen zijn lid van de Veiligheidsraad. Van de overige leden steunt Canada Washington, is Cuba tegen, en zouden Maleisie en Jemen hun standpunt nog niet hebben bepaald. De opstelling van Jemen is van belang, omdat dit land vanaf 1 december het (tijdelijk) voorzitterschap van de Veiligheidsraad waarneemt. Washington zou voor deze datum een besluit van de Veiligheidsraad wensen, maar dat lijkt nu onzeker, gezien de opstelling van Moskou en Parijs.

Eerder op de dag sprak premier Lubbers met Bush over de crisis in de Golf. Hij zei dat het van grote betekenis is dat 'de invalshoek van de VN nadrukkelijk op de voorgrond staat'. Lubbers sprak van een 'aaneenschakeling van droeve constateringen' met betrekking tot de buitenlandse gijzelaars in Irak. Verwijzend naar de aankondiging van de Iraakse president Saddam Hussein dat alle gijzelaars tussen 25 december en 25 maart in vrijheid worden gesteld mits het vrede blijft, zei de Nederlandse minister-president dat de 'situatie nog slechter is geworden door de onaangename manier waarop met de gijzelaars wordt gemanipuleerd'.

Bush had volgens Lubbers geen vragen gesteld over een eventuele Nederlandse bijdrage in de Golf als het tot een militaire interventie in Koeweit zou komen. Hij voegde er aan toe dat Nederland een militaire bijdrage zal leveren 'in de mate dat militaire drukmiddelen aan de orde zijn'.