Saddams chantage

SADDAM HUSSEIN IS aan de beslissende fase van zijn spel met de gijzelaars begonnen. De eerste fase, de kortste, begon met de bekendmaking dat personen afkomstig uit Westerse landen niet langer vrij waren in hun bewegingen. De regeringen van die landen hielden nog even vol dat de mensen om wie het ging niet als gijzelaars moesten worden aangemerkt, maar toen Bagdad liet weten dat ongeveer zeshonderd van de twaalfduizend in Koeweit en Irak verblijvende Westerlingen 'te gast' waren op strategische objecten om daar de vrede te helpen bewaren, viel niet te ontkennen dat Saddam Hussein bereid was om in strijd met internationale rechtsregels weerloze burgers voor zijn chantage te gebruiken.

De tweede fase begon met een tentoonstelling van vrouwen en kinderen op de televisie. Saddam droeg bij die gelegenheid het masker van de kindervriend. Huiveringwekkende beelden waren het gevolg. Kort daarop begon de vrijlating van vrouwen en kinderen en daarmee de zogenaamde humanitaire fase van het gijzelspel.

NA EN NAAST de publiciteit werd de diplomatie het terrein waarop de Iraakse president zijn spel speelde. Eerst in het geheim (de Fransen), maar ten slotte in het openbaar vervoegden zich bekende en minder bekende afgezanten bij Saddams residentie om daar in naam van de vrijheid van alle gijzelaars genoegen te nemen met de vrijlating van een beperkt aantal in ruil voor verklaringen dat er niet genoeg naar de Iraakse leider was en kon worden geluisterd om tot een oplossing te komen. Na op die manier alle goede voornemens in het Westen te hebben getorpedeerd om toch vooral eensgezind en onbuigzaam te blijven, heeft Saddam Hussein nu uitgehaald voor de genadeslag tegen de coalitie van landen die hem uit Koeweit wil verdrijven.

De gisteren aangekondigde en verder gefaseerde vrijlating van alle gijzelaars tussen Kerstmis en het begin van het voorjaar richt zich op de militaire situatie. Te beginnen in januari zullen de Amerikaanse strijdkrachten in en rondom de Golf een geloofwaardig offensief vermogen hebben bereikt tegenover Saddams strategische wapens. Het is geen toeval dat Bagdad die periode heeft gekozen voor zijn eindspel. De publieke opinie in het Westen zal tot Iraks sterkste wapen moeten worden gesmeed om de coalitie de vrijheid van handelen te ontnemen. De geschiktste periode voor een militaire operatie zal immers voorbij zijn als de laatste gijzelaar wordt vrijgelaten. Bovendien kan de Iraakse heerser nog altijd de vrijlating stopzetten indien hij daartoe aanleiding ziet.

VERSCHILLENDE vooraanstaande personen die Saddam Hussein goed kennen en ook achtenswaardige bezoekers als Willy Brandt hebben erop gewezen dat de Iraakse leider zich onvoldoende bewust is van de gevaren die zijn land bedreigen. Dat kan zo zijn, maar hij is daarentegen zeer goed op de hoogte van de gevaren waaraan de tegenstander is blootgesteld en hij is meer dan bereid om met die kennis zijn voordeel te doen. Het is niet uitgesloten dat Saddam juist op grond van zijn beoordeling van de tegenpartij de risico's beperkt acht. De manier waarop hij zijn spel speelt en anderen oplegt, maakt van dit vermoeden een waarschijnlijkheid.