Oost en West bezegelen eind Koude Oorlog

PARIJS, 19 nov. Staatshoofden en regeringsleiders van de zestien NAVO-landen en de zes leden van het Warschaupact hebben vanmorgen in het Elysee, het paleis van de Franse president, het akkoord ondertekend dat zal leiden tot een drastische beperking van de conventionele bewapening in Europa (CFE).

Tevens werd een verklaring ondertekend waarin de landen van NAVO en Warschaupact beloven voortaan in vrede met elkaar te leven.

De Franse president Mitterrand, die als gastheer van de conferentie in Parijs optreedt, zei bij de ondertekening dat het akkoord 'zonder overdrijving een historische gebeurtenis' mocht worden genoemd. 'Dit is het eerste ontwapeningsakkoord waaraan zoveel landen deelnemen en dat tot een zo drastische beperking van land- en luchtstrijdkrachten heeft geleid.' De president wees er verder op dat hiermee een einde is gekomen aan de militaire onevenwichtigheid in Europa, om vervolgens te constateren dat 'in het nieuwe Europa staten belangrijker zijn dan de vroegere bondgenootschappen'.

Na afloop van de ondertekeningsplechtigheid overhandigde Mitterrand de ondertekende tekst van het verdrag aan minister Van den Broek van buitenlandse zaken, omdat het verdrag in Den Haag wordt gedeponeerd. 'Het is nu in goede handen', merkte Mitterrand bij de overdracht op.

Het CFE-verdrag, dat wel als het ingewikkeldste wordt beschouwd dat ooit op het terrein van ontwapening is uitgewerkt, omvat een gelijk maximum voor beide militaire bondgenootschappen in Europa van 20.000 tanks, 30.000 pantservoertuigen, 20.000 stuks artillerie, 6.800 gevechtsvliegtuigen en 2.000 gevechtshelikopters. Over de tekst van het verdrag is tot het laatst toe intensief onderhandeld, zodat de onderhandelaars van de deelnemende landen in de Weense Hofburg pas zondagmorgen de definitieve tekst konden paraferen.

Pag. 5: Akkoord getekend

De uitwerking van het akkoord betekent de daadwerkelijke vernietiging van meer dan 100.000 tanks, artillerie en vliegtuigen, meer dan ooit in enige oorlog is vernietigd.

Na de ondertekening het CFE-akkoord en de niet-aanvalsverklaring vertrokken de 22 naar het conferentiecentrum aan de Avenue Kleber, waar de leiders van de neutrale en niet-gebonden landen zich bij het gezelschap voegden. Daar begon de topontmoeting van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE). Ook Jacques Delors, voorzitter van de Europese Commissie, en secretaris-generaal Peres de Quellar van de Verenigde Naties waren aanwezig.

In zijn toespraak ter opening van de conferentie verklaarde Mitterrand dat Europa zich er weliswaar over mag verheugen dat er nu een diep ingrijpende verandering op het Europese continent tot stand is gebracht zonder dat daaraan een oorlog of een revolutie te pas hoefde te komen, maar hij wees er tegelijk op dat nieuwe splijtzwammen zich aandienen. 'Als de economische en technologische loskoppeling de ideologische verdeeldheid van Europa gaan vervangen, wat zullen we dan gewonnen hebben?', aldus de Franse president. Voorts wees hij op het belang van een gemeenschappelijke juridische orde voor heel Europa: 'Er kan geen stabiliteit in Europa zijn als in sommige delen de rechtsstaat nog niet bestaat'.

Aan het slot van zijn toespraak sprak Mitterrand de wens uit dat het voorbeeld van Europa elders in de wereld navolging zal krijgen. 'Wij vertegenwoordigen een miljard mensen, maar tot de rest van de wereld moeten we zeggen: U heeft dezelfde rechten op vrijheid, samenwerking en ontwikkeling'. De president wees er daarbij op de huidige gebeurtenissen, zoals in de Golf, die de realiteit weer onder ogen brengen.