BLIKVERRUIMING BIJ DE ZUSJES MUIS

In de topsport moet de boog altijd gespannen zijn, want als de rek eenmaal uit het elastiek is valt die er moeilijk terug in te krijgen. Dit voorjaar besloten Marianne en Mildred Muis de zwemsport in ieder geval tijdelijk de rug toe te keren. Om uiteenlopende redenen had de tweeling geestelijk rust nodig. Deze zomer zagen ze vijf weken lang geen zwembad van binnen en gingen ze zelfs op vakantie. Een beslissing die fel werd bekritiseerd. Afgelopen weekeinde plaatste geen van beiden zich tijdens kwalificatiewedstrijden in Amersfoort voor een individueel nummer op de wereldkampioenschappen.

Door hun rijzige gestaltes, de hoog opgesneden zwarte badpakken en donkere zwembrillen gaat van hun verschijning aan het startblok al een imponerende dreiging uit. Als de starter het teken 'op uw plaatsen' heeft gegeven kromt Marianne onmiddellijk haar rug en neemt een starthouding aan om duidelijk te maken hoe gretig ze is om zich straks met lange slagen kolkend een weg naar het eerste keerpunt te banen. Mildred blijft langer rechtop staan en lijkt even op de tegenstandsters neer te kijken.

Ze hebben er, zeggen ze, weer zin in. Maar minder indrukwekkend dan hun voorkomen zijn in het Amersfoortse sportfondsenbad hun tijden. Na vijf weken op non actief te hebben gestaan blijkt drie maanden training onvoldoende om behoorlijk tegenstand te bieden aan de ongecompliceerde kracht van Karin Brienesse (die zich op maar liefst drie afstanden kwalificeerde) en het talent van Inge de Bruijn (100 meter vrije slag) en Manon Masseurs (200 meter vrij).

Omdat een land maar twee zwemsters per onderdeel mag inschrijven kwalificeerden Marianne en Mildred Muis zich niet eens voor 'hun' individuele nummer en gaan nu met de reisvereniging van bondscoach Ton van Klooster, die zoveel plek over had in het toestel dat hij een ruimhartig toelatingsbeleid hanteerde, uitsluitend voor de estafettes naar het Australische Perth. Dat was een kater voor de Muizen, maar spijt van hun beslissing om een zomerse rustperiode in te gelasten hebben ze niet.

'Als ik dat niet gedaan had zou ik nu helemaal niets gepresteerd hebben. Ik voelde dat ik het hard nodig had. Ik heb dingen gedaan waar ik jarenlang niet aan toe was gekomen. Puzzelen bijvoorbeeld. En lekker op een strand liggen bakken. In die vijf weken zijn mijn ogen opengegaan. M'n wereld is niet zo klein meer, ik heb meer sociale contacten opgedaan', vertelt Marianne opgetogen.

Vertrouwensman

Voor zus Mildred lagen de zaken anders. Ook zij was aan complete rust toe. Het aantal persoonlijke problemen, zoals de scheiding van haar ouders, stapelde zich op. 'Het slokte me helemaal op. Ik stond op het punt om helemaal te stoppen. Ik kon niet meer logisch nadenken en ben toen begonnen met die problemen een voor een op te lossen. Eigenlijk zou er bij de bond een vertrouwensman moeten zijn. Want van de bondscoach heb ik in die periode niks gehoord. Hij heeft geloof ik wel iemand gevraagd bij mij langs te gaan, maar toen die kwam was ik net niet thuis. Drie maanden geleden ben ik eigenlijk op nul begonnen en daarom ben ik blij dat ik nu al op dit punt ben', zegt ze.

Topzwemmers wordt nauwelijks rust gegund. Ze hebben een zomer- en winterprogramma en missen lange pauzes tussen de belangrijke toernooien die in andere sporten wel gebruikelijk zijn. 'En dit seizoen staat helemaal op z'n kop', zegt Marianne Muis. 'Met een wereldkampioenschap in januari in Australie, waar het dan zomer is, zit iedereen te vissen naar de juiste voorbereiding.' Op het risico af dat ze met een slechte kwalificatiewedstrijd haar kansen op deelneming aan alle gewenste onderdelen zou verknallen, liet ze de strijd om de wereldbeker in Rome en de Goodwill Games twee eerdere mogelijkheden om de richttijd voor Perth te halen bewust lopen. Een kwartaal geleden begon zij en haar zus onder de bezielende leiding van hun enthousiaste persoonlijke coach Ruud Veldman aan een inhaalrace. 'Tijdens de training zwemmen ze harder dan ooit tevoren', pochte hij een week geleden. Maar toen kwam de bond niet klokken in het Amersfoortse bad en op het moment dat ze het wel deden verschenen er teleurstellende tijden op het scorebord.

Veldman trok gisteren het boetekleed aan door te stellen dat hij als persoonlijke trainer heeft gefaald. Hij was vol begrip voor zijn pupillen, die door het ontbreken van behoorlijke competitie op niveau in Nederland ('De toppers ontlopen elkaar in Nederland. Karin Brienesse wil niet tegen ons zwemmen.') onzeker zouden zijn geweest over de kracht van de tegenstand. Maar juist geroutineerde zwemsters als Marianne en Mildred Muis zouden nauwelijks last moeten hebben van de stress die een kwalificatietoernooi met zich meebrengt.

Veldman heeft het ontbreken van krachtmetingen proberen te compenseren door het wedstrijdelement na te bootsen tijdens de trainingen waar zijn pupillen tegen vinzwemmers, die zwemvliezen dragen, uitkomen. Maar toen het er echt om ging waren zij duidelijk nog niet ver genoeg in hun ontwikkeling. Gelet op de trainingstijden kan het eigenlijk geen fysieke oorzaak hebben en moet de verklaring in de mentale omslag worden gezocht. In de topsport kan blikverruiming funest werken. Wie te veel opzij kijkt raakt afgeleid van het hoofddoel; winnen. Anders dan bij een blessure, wanneer de gedwongen inactiviteit de wil tot een snelle terugkeer in stand houdt maar geestelijke rust als positief bijverschijnsel heeft, zal bewuste afstandelijkheid makkelijker tot een verwijdering leiden.

Instelling

Roelof Eggink, die de Ommense tweeling van hun twaalfde tot twintigste jaar via de weg van de geleidelijkheid naar de top begeleidde en nog steeds contact met ze heeft, constateert een andere instelling sinds het tweetal in Utrecht fysiotherapie is gaan studeren en in Amersfoort woont. 'De scherpte is wat minder. Toen ze bij mij trainden waren ze jonger en niet zo mondig. Ik was degene die uitmaakte wat ze deden, nu spreken ze een hartig woordje mee.' Dat ze ondanks het succes op de Europese titelstrijd in Bonn van augustus vorig jaar en het sterke optreden tijdens de winterkampioenschappen in Drachten begin dit jaar mentaal wat in de versukkeling raakten, kan hij wel verklaren. 'Ze missen het echte clubleven. Daardoor hebben ze er op een bepaald moment gewoon genoeg van'.

Overigens heeft met name de naar zijn oordeel verbazingwekkende terugkeer van Mildred Muis hem gesterkt in zijn opvatting dat zij, evenals haar zus, het hoogste niveau moet kunnen halen. 'Als Marianne op de estafette als startzwemster fungeert zou ze best eens een tijd kunnen neerzetten, waardoor iedereen het achteraf betreurt dat ze niet op de individuele afstand mocht uitkomen', zegt hij. Maar de 100 meter vrije slag, het nummer waarop ze met een tijd van 53,96 de snelste ter wereld op de korte baan is, gaat vrijwel zeker aan haar neus voorbij. Alleen als ze voor het vertrek van de ploeg naar Australie een opmerkelijke tijd weet te behalen, heeft ze een kans. Maar omdat er vrijwel geen behoorlijke wedstrijd meer op het programma staat, is de kans daarop gering.

De estafette is daardoor het enige onderdeel waarop ze zal kunnen excellereren. Wellicht is daardoor de kans op een gouden medaille juist nog groter geworden. Na deze kwalificatiewedstrijden volgt er een periode van intensief samenwerken met de selectie voor Australie en die quarantaine kan de Mildred en Marianne Muis de gelegenheid geven de oogkleppen weer op te zetten die ze naar eigen zeggen hadden afgedaan. 'De zin is helemaal terug. Ik train weer met plezier', zegt Mildred Muis. En zus Marianne houdt het er op dat haar vorm stijgende is en in de eerste helft van januari op zijn hoogtepunt kan zijn.