Het piept, kraakt, flitst en flikkert

GRONINGEN, 17 nov. De mens bestuurt de techniek, maar de techniek bestuurt inmiddels ook de mens. Dat geldt zeker voor de Australische performance-kunstenaar Stelarc, die deze week optrad in Groningen in het publieksprogramma tijdens het Second International Symposium on Electronic Art (Sisea). Stelarc, die eerder al eens zijn maag, longen en darmen van binnenuit filmde en zich meermalen ophing aan vleeshaken, heeft voor deze nieuwe performance een kunsthand aan zijn rechterarm. Die derde hand bestuurt Stelarc met de spieren van zijn rug en benen, die door elektroden zijn verbonden met de kunstarm. Op zijn linkerarm zitten ook elektroden, maar die staan in verbinding met spier-stimulators die door stroomstoten de spieren laten samentrekken. De echte arm wordt dus bestuurd door een machine, de kunstarm door de kunstenaar.

Stelarc ziet het gebruik van moderne elektronische technologie als een volgende stap in de evolutie. Als een levende robot behangen met elektroden en draden die hartslag, hersengolven en polsslag verbinden met lampjes en geluidsapparatuur, neemt de kunstenaar daar vast een voorschot op.

Drie dagen lang piepte, kraakte, flitste en flikkerde alles in cultureel centrum De Oosterpoort in Groningen, waar ruim tweehonderd elektronische kunstenaars en theoretici uit de hele wereld elkaar ontmoetten op het symposium dat was georganiseerd door de Rijkshogeschool Groningen, de kunstacacdemie Minerva en de Stichting Computeranimatie. Men sprak er over de mogelijkheden die de techniek de kunstenaar biedt, zowel op het terrein van de omputermuziek als op het vlak van de elektronische beeldende kunst. Een tentoonstelling die het symposium begeleidde, liet zien dat dit laatste een verzamelnaam is voor een breed scala aan kunstuitingen, varierend van installaties, interactieve werken, videotapes, computer-animaties en computergrafiek.

Voor de expositie is een selectie gemaakt uit driehonderd inzendingen, lang niet allemaal werken die de verbeeldingskracht inspireren. De techniek lijkt soms belangrijker dan het inhoudelijk resultaat. Wat dat betreft was er meer te zien op een kleine expositie met eindexamenwerk van academiestudenten eerder deze maand in Amsterdam.

Niet zonder reden merkte de Amerikaanse kunstenares Delle Maxwell in Groningen op, dat computerkunstenaars eens moeten ophouden 'de realiteit in pixels weer te geven.' Computerkunst moet uit het eigen getto treden en zich bewust worden van de stromingen in de traditionele kunst. Het is de vraag of een symposium als het Sisea daartoe aanzet.