CDA: reserves over vergroten invloed kiezer

DEN HAAG, 17 nov. De fracties van CDA en VVD hebben zeer terughoudend gereageerd op het voorstel van de commissie-Deetman om opnieuw te onderzoeken hoe de kiezer meer invloed kan krijgen op zaken als kabinetsformaties en burgemeestersbenoemingen.

Voor de PvdA zijn alle door de commissie genoemde mogelijke oplossingen voor verbetering van het staatsbestel en het bestuur 'bespreekbaar'. Volgens D66 is de grote winst van het rapport van de commissie-Deetman, dat gisteren is uitgebracht, dat nu tenminste over staatkundige en bestuurlijke vernieuwing wordt gediscussieerd.

In de zogeheten 'vraagpuntennotitie' van de commissie, waarin behalve Kamervoorzitter Deetman ook de meeste fractievoorzitters zitting hadden, wordt een groot aantal onderwerpen aangedragen dat zich leent voor verder onderzoek. Het gaat hierbij onder andere om de gekozen minister-president, de gekozen formateur, een ander kiesstelsel en de mogelijkheden voor het organiseren van referenda. Ook beveelt de commissie unaniem aan het overapparaat drastisch te reorganiseren.

In deze laatste suggestie kan de CDA-fractie zich goed vinden, zo staat in een eerste, voorlopige reactie: 'De voorstellen van de commissie die duidelijk kunnen bijdragen aan kwaliteitsverbetering van het overheidsoptreden op diverse terreinen kunnen nu reeds op steun van de CDA-fractie rekenen.'

Aanzienlijk gereserveerder staat het CDA echter tegenover de voorstellen om de relatie tussen kiezer en gekozene te versterken. De christen-democraten willen eerst afwachten wat de voorgestelde nadere studies 'concreet opleveren'.

De VVD-fractie vraagt zich af of het wel nuttig is om 'andermaal studies te verrichten' naar puur staatsrechtelijke vraagpunten zoals de gekozen burgemeester en het referendum. 'De VVD-fractie zal zich erover beraden of zij zulks zinvol en nuttig acht gegeven het feit dat de voor- en tegenargumenten van veel van deze punten reeds goed bekend zijn', aldus een gisteren uitgegeven verklaring.

Net als het CDA juicht de VVD het toe dat de commissie verbetering van de kwaliteit van de overheid 'tot hoofdpunt van haar beschouwingen heeft gemaakt'.

D66-fractieleider Van Mierlo die een jaar geleden tijdens het debat over de regeringsverklaring de aanzet gaf tot de commissie Deetman, zei dat hij natuurlijk niet tevreden was, maar voegde er onmiddellijk aan toe dat het rapport 'onmetelijk veel minder had gekund.'

Commissievoorzitter Deetman gaat ervan uit dat de Tweede Kamer begin volgend jaar een plenair debat zal kunnen wijden aan de nota.