Bogota in aanval tegen guerrillagroep

LIMA, 17 nov. Met bombardementen en een massale inzet van troepen zijn de Colombiaanse strijdkrachten deze week een breed offensief begonnen tegen de grootste guerrillabeweging van Colombia, tevens de oudste op het continent. De als 'onkwetsbaar' gekarakteriseerde Gewapende Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC) hebben in de eerste zes dagen van het offensief al zware verliezen moeten incasseren.

Het hoofdkwartier van wat de guerrillero's hun Generale Staf van het Oostelijk Blok noemen, Casa Cuna, werd na een korte maar hevige strijd in de zuidoostelijke jungle van Colombia vernietigd. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor de aanval op het nabij gelegen Casa Verde, waar het Centrale Commando van de FARC zetelt. Volgens een woordvoerder van de strijdkrachten is het wachten nu op het presidentiele fiat voor de verovering van Casa Verde.

Het leger heeft bij de gevechten deze week in eerste instantie gebruik gemaakt van Amerikaanse A-37 verkenningsvliegtuigen, Hawk-gevechtshelikopters en Kfir-aanvalstoestellen van Israelische makelij om de stellingen van de FARC te bombarderen. Daarna werden 400 man elitetroepen ingezet. De voorlopige balans is twaalf gedode FARC-strijders en twee soldaten, aldus militaire bronnen, die eraan toevoegden dat het dodental nog ver zal oplopen.

De verrassende en dagenlang verzwegen militaire operatie tegen de FARC volgt op het mislukken van een drie-partijengesprek eind vorige week tussen deze guerrillabeweging, de op Cuba georienteerde groepering het Nationale bevrijdingsleger (ELN) en de Colombiaanse regering. Doel van de onderhandelingen was om een einde te maken aan meer dan drie decennia gewapende strijd en te komen tot mogelijke deelname door de guerrillero's aan het nieuwe politieke proces in het land.

Zoals vorige maand een paar kleinere strijdgroepen zich overgaven en eerder dit jaar de guerrilla-beweging M-19 op succesvolle wijze tot politieke partij werd omgebouwd, zo zouden de FARC en het ELN als legitieme organisaties moeten deelnemen aan de grondwetgevende vergadering. Deze 'Constituyente', waarin niet alleen politieke partijen maar ook andere maatschappelijke groeperingen zullen deelnemen, wordt op 9 december gekozen.

De regering brak het drie-partijenoverleg af, toen FARC en ELN nieuwe aanvallen lanceerden. Die hebben al vijftig levens gekost, vooral onder de burgerbevolking. Zo kwamen maandag zes kleine kinderen om het leven in het stadje Algeciras toen een FARC-eenheid het vuur opende op een politieauto die de kinderen vervoerde.

Met het offensief tegen de FARC onderstreept de Colombiaanse president Cesar Gaviria volgens waarnemers andermaal, dat er in zijn land maar twee mogelijkheden zijn: acceptatie van het politieke en rechtssysteem van Colombia of harde vervolging door leger en politie. Eerder wees Gaviria na enig aarzelen toch resoluut een dialoog af met de 'Extraditables', de sterke arm van de Colombiaanse drugsmafia. De drugsbaronnen hebben bij herhaling hun overgave aangeboden in ruil voor immuniteit en deelname aan het politieke proces in het land. Na de afwijzing door Bogota ontvoerden de Extraditables een aantal journalisten, onder wie de dochter van een voormalig president en haar echtgenoot, een Duitse correspondent.

Een aanval op het FARC-hoofdkwartier Casa Verde zou een definitief einde aan elke vorm van toenadering betekenen. Tussen Casa Verde en het regeringspaleis in Bogota bestaat al jarenlang een telefonische 'hot line'. Zo werd zelfs tijdens confrontaties tussen FARC en leger de dialoog gaande gehouden.

    • Reinoud Roscam Abbing