Thermiek

Twee kletskoeken slenterden tussen het janhagel over de Brusselse kermis. 'Kende gij die van die ruimtevaarder?', vroeg de een. 'Nee', zei de ander. 'Awel. Een ruimtevaarder klimt voor de lancering naar zijn capsuul. Halverwege wordt hij een beetje moe. Ei, denkt hij, mijn benen worden een te oud voor een drietrapsraket!'

Vandaag gaan we een Hollands servet ombouwen tot Belgische raket. We hebben nodig: een brandveilige ondergrond (zoals een tegelvloer), een goedkoop wit papieren servetje, een doosje lucifers en een tochtvrije ruimte.

Vouw een servetje open totdat je nog een laagje hebt. Scheur daar een kwart vanaf en vouw het tot een zo wijd mogelijke koker, die je rechtop neerzet. De raket is klaar, nu nog de ontsteking. Strijk een lucifer af, steek de bovenkant aan en na een paar tellen ben je getuige van de lancering. Het gevaarte vliegt echt omhoog, maar wel tegen een hoge prijs: het gebruikt zichzelf als brandstof!

Belgische raketten maken net als zweefvliegtuigen gebruik van opstijgende warme lucht. Maar terwijl zweefvliegtuigen profiteren van warme lucht die er al is, maken Belgische raketten haar zelf. Omdat de brandende servet de lucht boven zich verhit en omdat warme lucht lichter is dan koele, ontstaat er boven de 'raket' een luchtstroom omhoog. De raket, die natuurlijk niet voor niets van zulk licht materiaal is gemaakt, wordt daardoor meegezogen.

Bij zweefvliegtuigen zit het net even anders. Zweefvliegtuigen maken gebruik van grote bellen opstijgende warme lucht. Die opwaartse luchtstroom heet thermiek. Thermiek ontstaat door verschillen in de bebouwing van het aardoppervlak. Als de zon schijnt wordt het licht door een groot donker bos grotendeels opgevangen, maar door bij voorbeeld korenvelden juist weerkaatst. Boven die velden ontstaat dan thermiek. De warme lucht stijgt naar boven met een snelheid van zo'n 1 meter per seconde en dat is genoeg om een normaal zweefvliegtuig omhoog te krijgen. Voor de zweefvlieger is de kunst om binnen de thermiekbel te blijven rondcirkelen, vliegt hij eruit, dan glijdt hij onherroepelijk naar beneden.

De thermiek onder buienwolken is vaak vaak erg ontstuimig: daar stijgt de lucht soms wel met tientallen meters per seconde! Als je binnenkort nog gaat zweefvliegen, blijf dan maar een beetje uit de buurt van die wolken.

N. B. Ik heb de Belgische raket vaak met succes aan vrienden gedemonstreerd, maar bij een testlancering op de krant kwam het gevaarte nagenoeg niet van de grond. Succes is dus niet helemaal verzekerd.

Voorts besloot de conferentie tot een massale campagne om de regering onder druk te zetten een eind te maken aan het geweld in de zwarte woonoorden. De conferentie waarschuwde dat als de regering hier niet in zou slagen, het ANC zijn toevlucht zou kunnen nemen tot geweld.