Statoil: Emden aanlanding voor derde gaspijp

ROTTERDAM, 16 nov. Statoil, de Noorse staatsoliemaatschappij, wil haar derde aardgasleiding naar de Westeuropese exportlanden niet naar de Nederlandse Eemshaven leiden, maar naar het Duitse Emden.

Die beslissing betekent een forse tegenvaller voor de Gasunie, die vanochtend teleurgesteld reageerde. 'We worden helaas gepasseerd', zei een woordvoerder. De Waddenvereniging daarentegen, is blij met het besluit omdat de aanleg van de pijpleiding nu geen (tijdelijke) gevolgen zal hebben voor het Nederlandse Waddengebied.

Gasunie loopt door het besluit van Statoil een aardige bron van inkomsten mis, zo'n 100 tot 200 miljoen gulden per jaar, als vergoeding voor de doorvoer van het Noorse gas. Bovendien had Gasunie gehoopt haar spilfunctie in de Europese gasmarkt te kunnen versterken, omdat een groot deel van de Noorse export via Nederland zou gaan lopen. Dat belang weegt zwaar wanneer de Nederlandse gasexport over dertig jaar sterk terugloopt.

Statoil deed gisteren het voorstel aan haar partners in de exploitatie van gasvelden, een aantal grote oliemaatschappijen, om de derde Noorse gasleiding naar het Duitse Emden aan te leggen. De eerste gasleiding van Noorwegen naar de Westeuropese exportmarkt, de Norpipe, komt ook bij Emden binnen. De tweede pijp, die het Ekofisk-gasveld met de afzetmarkt verbindt, heet Zeepipe en wordt de komende jaren aangelegd naar het Belgische Zeebrugge. De derde leiding, Euro-pipe, komt oostelijk van de Norpipe naar Emden te lopen, als althans het voorstel van Statoil wordt aanvaard.

Statoil wil de derde pijpleiding, waarvan de aanleg 1 tot 1,5 miljard gulden zal kosten, in 1995 in gebruik nemen om het gas uit grootste Noorse gasveld, Trollveld, en het Sleipnerveld te gaan exporteren. Het Trollveld is ongeveer even groot als de Groningse gasbel in Slochteren. Noorwegen wil zijn reserve van ruim 3.000 miljard kubieke meter gas zo snel mogelijk op de markt brengen omdat het in de toekomst concurrentie vreest van de Russische export.

Een woordvoerder van Statoil zei vanochtend dat de belangrijkste reden voor aansluiting van de derde gasleiding op Emden, een 'marketingaspect' is, namelijk de centrale ligging van Noord-Duitsland 'op de centrale as van Europa'. Verreweg het meeste gas van het Trollveld zal in Duitsland worden afgezet. In de toekomst zal mogelijk ook een deel via Duitsland naar Oost-Europa vloeien. Noorwegen zal zodoende zijn jaarlijkse gasexport van de huidige 29 miljard kubieke meter opvoeren tot 60 miljard kubieke meter. Aansluiting van de pijpleiding op de Groningse Eemshaven zou betekenen dat Nederland alleen als tussenschakel, als doorvoerland, zou fungeren.

De Duitse positie wordt bovendien versterkt omdat bij het plaatsje Edzel een grote hoeveelheid gas in ondergrondse cavernes kan worden opgeslagen. Zo'n buffervoorraad is van belang om tijdelijke problemen bij de gasproduktie, door het uitvallen van installaties of stakingen, te kunnen overbruggen. Ook bestaat de sterke indruk dat het verkrijgenvan de benodigde aanlegvergunningen in Duitsland makkelijk is. In Nederland kan de Waddenvereniging de vergunningverlening lang traineren door in beroep te gaan bij de Raad van State, terwijl die beroepsmogelijkheid in Duitsland niet landelijk is geregeld maar bij de deelstaten berust.