Heksen en meifeesten in portret van Engelands mythische groene man; Omnibus: The Return of the Green Man, BBC1, 23.20-00.10 uur.

Wie door Engeland reist zal zich verbazen over het grote aantal pubs dat The Green Man heet. Overal heeft die man in het groen zijn sporen achtergelaten al zal zijn land van herkomst in de Keltische streken hebben gelegen, misschien in Wales. Een middeleeuwse Engelse ridderroman uit de 14de eeuw, Sir Gawain and the Green Knight, heeft hem een blijvende plaats in de literatuur bezorgd. Plotseling verschijnt er aan het hof van koning Arthur een geheimzinnige ridder geheel in het groen gekleed. Hij gaat een duel aan met Gawain en verliest bij de eerste klap zijn hoofd. Het rolt tussen de voeten van de omstanders. Geen nood, de groene ridder heeft het gauw weer te pakken, springt op zijn paard en galoppeert weg, het hoofd veilig onder zijn arm. Gawain krijgt van het hoofd dan nog de opdracht de Groene Kapel te zoeken en daar de ridder in het groen weer te ontmoeten.

Die ridder in het groen, die gemakkelijk van gedaante verandert en duidelijk over magische krachten beschikt, is waarschijnlijk een afstammeling van een natuurgod uit de voor-christelijke wereld. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij de Keltische vruchtbaarheidsriten als een wat verbleekte zonnegod. In de middeleeuwen was hij nog een bekende figuur en zijn hoofd, met een uitbundige plantengroei op de schedel en uit de mond, is vaak te vinden als waterspuwer of als rand- of boekversiering van de interieurs van kerken en kathedralen. Vooral Southwell Minster in Nottinghamshire is rijk aan voorstellingen van de groene man.

Later diende hij als model voor Robin Hood en nog weer later dook hij op in een roman van Kingsley Amis, The Green Man, van 1969. Amis heeft een spookfiguur van hem gemaakt en houdt de spanning gaande door in het midden te laten of die hoofdeloze man in het groen een echt spook is of een hallucinatie die voortgekomen is uit dronkenschap. Van het boek van Amis is onlangs een televisiebewerking gemaakt die in de afgelopen weken door de BBC is uitgezonden. In aansluiting daarop geeft het programma Omnibus vanavond nadere uitleg over alles wat met de groene man heeft te maken. Daar komen heksen bij te pas en meifeesten en ook een aantal schilders, schrijvers en musici voor wie de man in het groen een bron van inspiratie is geweest. De componist Harrison Birtwistle heeft net een opera voltooid op basis van Sir Gawain and the Green Knight die volgend jaar in Covent Garden in premiere gaat, de filmmaker John Boorman vertelt dat hij als jongen een val van vijftien meter uit een boom heeft overleefd door ingrijpen van de groene man en dat hij hem een plaats heeft gegeven in zijn films Excalibur en The Emerald Forest, en de tekenaar van de comic strip Slaine laat zien hoe hij de groene man heeft verwerkt. Ook Kingsley Amis geeft commentaar. In de laatste tijd hebben allerlei ecologische groepen The Green Man als symbool geadopteerd en zijn hoofd prijkt nu zelfs op T-shirts.