De stille kracht van dansers

Gezelschap: Nederlands Dans Theater 2. Premieres: Quiet Strength. Choreografie, decor en kostuums: Philip Taylor; muziekcompositie en uitvoering: Kelvin Grout (piano); licht: Joop Cabor. After All. Choreografie, decor en kostuums: Jean-Christophe Maillot; muziek: Franz Schubert; licht: Joop Gabor. Gezien: 15/11 AT en T Danstheater, Den Haag. Daar nog te zien 16, 17/11 en 1 en 2/12. Verder 19/11 Heerlen, 26/11 Utrecht, 28/11 Leeuwarden, 6/12 Groningen, 18/12 Breda, 19 en 20/12 Amsterdam.

Twee nieuwe, speciaal voor de jongere groep van het Nederlands Dans Theater gemaakte balletten prijken op het programma waarmee het gezelschap tot eind december door het land trekt. In principe mag iedere danser die in de groep wordt opgenomen daar twee jaar blijven. Als daarna geen engagement bij het moedergezelschap volgt, moet een andere werkkring worden gezocht. Dit betekent dat fikse mutaties ontstaan in het veertien man tellende danserstableau en er jaarlijks een aantal jonge mensen in enkele maanden moet worden klaargestoomd om in veeleisende stukken op te treden.

Het blijft een klein wonder dat de voorstellingen desondanks homogeniteit en professionaliteit uitstralen. Er wordt, zoals ook nu weer valt te constateren, kundig en met een vanzelfsprekende overtuigingskracht en trefzekerheid gedanst. Philip Taylor, danser bij het Nederlands Dans Theater, maakte voor de jongere groep waar hij ooit zelf toe behoorde een ballet dat geinspireerd is op zijn nu bijna negenjarig verblijf in Nederland. Hij noemde het Quiet Strength omdat het gaat over de mentale kracht die je nodig hebt om als danser in een gezelschap van dit niveau te kunnen werken. Een kracht die niet alleen wordt gevoed door het werk zelf maar ook door het vertrouwen en de inspiratie die mensen om je heen je geven.

Een grote, massieve stenen bank met daarachter een wand die via twee grote bogen uitzicht geeft op een weids landschap vormen het toneelbeeld. De tien dansers zitten in een groepje voor de bank. Hun lichamen zijn zo verwachtingsvol gespannen dat ze met kleine schokjes heen en weer bewegen. Langzaam komt er wat meer ontspanning en maken individuen zich los. Ze durven de stap op de bank te wagen, vallen weer terug, worden opgevangen. De ruimte wordt voorzichtig in bezit genomen, waarbij de een voortvarender te werk gaat dan de ander. Een meisje durft die stap pas in een later stadium te wagen en als ze dat eindelijk doet voelt ze zich bespie. Korte solofragmenten wisselen af met gevarieerd groepswerk. Steeds is er een even opduikende onzekerheid van ieder individu zichtbaar en wordt er steun gezocht en gevonden bij enkelingen of in de groep. Aan het slot vormen de dansers een compacte kring, om van daaruit ieder een eigen weg te gaan. Een boeiend ballet, uitgebalanceerd in opbouw, duidelijk uitgewerkt in zijn intenties, interessant van beweging en begeleid door de sfeervolle muziek van componist en pianist Kelvin Grout.

Voor de tweede noviteit was de Fransman Jean-Christophe Maillot aangetrokken. Ook zijn ballet After All op muziek van Franz Schubert is dramatisch getint. Het gaat om een eenzame jongeman, die tevergeefs zoekt naar de ware partner en bij anderen een harmonie ziet die er niet blijkt te zijn. Er zijn mooie, sterke bewegingen en boeiende onderdelen, maar de spanningsboog verslapt nu en dan.

Bij het Nederlands Dans Theater 2 is veel talent en dat zou wat meer in het licht mogen staan. De huidige trend van sfeervolle doch duistere belichting, waarbij je gespannen moet turen om iets te zien, werkt uitermate vermoeiend.