Rocard in gevaar door plan sociale zekerheid

PARIJS, 15 nov. De Franse premier Michel Rocard verdedigt vandaag in het parlement zijn fel omstreden plan voor hervorming van het sociale zekerheidsstelsel dat het voortbestaan van zijn kabinet in gevaar heeft gebracht.

De rechtse oppositie heeft een motie van wantrouwen aangekondigd, die ook de steun krijgt van de communisten. Rocard is van de stemmen van een twintigtal onafhankelijke afgevaardigden afhankelijk om politiek te kunnen overleven. Maandag zal over de motie worden gestemd.

Niet alleen vrijwel alle politieke partijen, behalve de socialisten, zijn tegen het plan-Rocard, maar ook de werkgevers, de meeste vakbonden (behalve de socialistische CFDT) en de grote meerderheid van de publieke opinie. Gisteren demonstreerden circa vijftienduizend vakbondsleden in Parijs tegen het plan. De communistische CGT leverde met tienduizend man het grootste aandeel in het protest.

Rocard wil een nieuwe algemene sociale bijdrage (CSG) invoeren ter financiering van de sociale zekerheid, bestaande uit een heffing op elke vorm van inkomen, dus niet alleen lonen en salarissen, maar ook pensioenen en bepaalde sociale uitkeringen, waaronder werkloosheidsuitkeringen boven een bepaald minimum. De heffing, in de vorm van een percentage, zal jaarlijks worden vastgesteld.

Tot nu toe werd de sociale zekerheid (kosten: 1.300 miljard franc) evenals in Nederland betaald door werkgevers en werknemers. Voor 1991 is de CSG vastgesteld op 1,1 procent van het inkomen met een geschatte opbrengst van 35 tot 37 miljard franc, een peuleschil op het totaal van de sociale uitgaven. De begroting voor sociale zekerheid heeft bovendien nog een 'gat' van circa 5 tot 7 miljard.

De grootste bezwaren richten zich tegen het automatische karakter van de CSG, die zoals gezegd jaarlijks zal worden vastgesteld, en het feit dat de CSG niet zoals de huidige sociale premies aftrekbaar is voor de inkomstenbelasting. Volgens de Franse werkgeversorganisatie CNPF zullen alle inkomens boven het sociale minimum (11.040 franc bruto per maand) er volgend jaar netto op achteruit gaan als gevolg van de invoering van de nieuwe heffing.

Over invoering van een 'solidariteitsheffing' op alle inkomens wordt al sinds het begin van de jaren tachtig gediscussieerd. Jacques Delors, de huidige voorzitter van de Europese Commissie, maakte zich in 1983 hij was toen minister van financien sterk voor invoering van de CSG, maar hij stuitte op verzet van minister Beregovoy, destijds minister van sociale zaken, nu van financien. Premier Rocard zette het plan uiteindelijk door, andermaal tegen de zin van zijn minister van financien en heeft daaraan nu zijn politieke lot verbonden.