Mazowiecki: we vergeven en vragen om vergeving

WARSCHAU, 15 nov. De Poolse premier, Tadeusz Mazowiecki, heeft gisteren bij de ondertekening van het Pools-Duitse grensverdrag de nadruk gelegd op het tragische lot van miljoenen Duitsers die na de oorlog uit hun aan Polen toegevallen woongebieden zijn verdreven.

Met het akkoord erkent Duitsland de Oder-Neissegrens als definitieve grens tussen beide landen en ziet het af van alle aanspraken op de delen van Pommeren, Silezie en Oost-Pruisen die nu deel uitmaken van Polen: een gebied van 103.000 vierkante kilometer met belangrijke steden als Gdansk (Danzig), Szczecin (Stettin) en Wroclaw (Breslau). Met de ondertekening van het akkoord, gisteren door de ministers van buitenlandse zaken van beide landen, is een lang gekoesterde Poolse wens in vervulling gegaan.

In Mazowiecki's toespraak ontbrak echter elk gevoel van triomf. De Poolse premier herinnerde aan de gezamenlijke verklaring die de Duitse en Poolse bisschoppen in 1965 hebben uitgegeven, met de kernzin: 'Wij vergeven en vragen om vergeving.' Volgens Mazowiecki is die zin indertijd, toen bij de Polen de herinneringen aan de oorlog nog relatief vers waren, niet door iedereen begrepen. Hij zei 'dan ook te moeten spreken over het lijden van het Duitse volk, dat voortkwam uit de verschuiving van Polen naar het westen'. 'Bij het opmaken van de balans van slachtoffers kan geen rekenarij te pas komen. Elk onrecht blijft onrecht, elk ongeluk blijft ongeluk, onafhankelijk van de vraag welk onrecht en welk ongeluk ons zelf is aangedaan', aldus Mazowiecki. Hij is de eerste prominente Poolse politicus die aldus stilstaat bij de verdrijving van de Duitsers na de oorlog.

De Duitse minister van buitenlandse zaken, Genscher, zei na de ondertekening dat 'de beslissing die we hebben genomen geen gemakkelijke is voor ons Duitsers, mezelf inbegrepen'. Voor degenen die na de oorlog hun bezittingen zijn kwijtgeraakt is de beslssing zelfs 'zeer pijnlijk'. Maar de opgave van de aanspraken op gebieden in het oosten is definitief, de grens is 'veilig' en Polen en Duitsers, aldus Genscher, kunnen nu 'hun wantrouwen opzij zetten en elkaar op een nieuwe basis ontmoeten'. Genscher herhaalde dat Duitsland de visumplicht voor de Polen voor het eind van het jaar opheft.

De leider van de Duitse minderheid in Polen, Johann Kroll, zei dat het Duits-Poolse akkoord de minderheid 'niet veel vreugde bereidt'. Hij noemde de Oder-Neissegrens 'tijdelijk, omdat we erop rekenen dat in een gezamenlijk Europa de grenzen verdwijnen'. (Reuter, DPA)