M. MUGGERIDGE 1903 - 1990; Een innemende scepticus

Malcolm Muggeridge is op 87-jarige leeftijd overleden. Hij was een tv-persoonlijkheid, is het eerste wat er van hem gezegd wordt, en inderdaad heeft Engeland hem geregeld voor ogen gehad in de jaren zestig toen hij als interviewer optrad in programma's van de BBC. Zijn toon en zijn soort vragen waren die van een intellectuele, niet van een populaire journalist; niettemin werd hij een favoriet van veel kijkers die zijn stijl nooit van een ander hadden kunnen accepteren.

Hij benaderde mensen op zo'n innemende, belangstellende manier al stelde hij ze uitdagende vragen dat ook de toeschouwers werden veroverd. Tegelijk praatten ze over hem alsof hij eigenlijk lachwekkend was. Daar kregen zij des te gemakkelijker de kans toe doordat hij na zestig sceptische jaren christelijk werd. In het begin sprak hij er alleen veel over; tenslotte bekeerde hij zich in 1982 tot het rooms-catholicisme. Hij schreef een boek over Moeder Theresa van Calcutta, die hij ook weer op de televisie bracht.

Dit lange openbare bekeringsproces zagen publiek en critici soms met ongeloof aan, en al spoedig kwam de bijnaam 'Saint-Mug' in zwang. Mug is een slang-woord voor gezicht, dus in zoverre paste het al bij een persoonlijkheid van het scherm; ook betekent het sufferd, en de implicatie was dat Muggeridge, anders zo sceptisch over de wereld en zo handig in het afficheren van zijn persoonlijkheid, zich door de priesters had laten inpakken.

Muggeridge leefde onbekommerd verder in zijn kleine droomhuis op een helling bij Robertsbridge in de buurt van Hastings. Wie nu aan hem terugdenkt is eerder geneigd te lachen met hem dan om hem. Hij had een schat aan wonderlijke en karikaturale verhalen overgehouden uit zijn ervaringen als journalist bij verschillende bladen en als hoofdredacteur, vier jaar lang, van Punch. Een enkele maal was hij bijna ten val gebracht door zijn karikaturale visie zoals toen hij de Amerikanen onthaalde op een kritiek op het Engelse koningshuis, wat in Engeland verkeerd viel.

Die spanningen zijn overwonnen, en wie zijn boeken opslaat over Samuel Butler, over de geschiedenis van de jaren dertig, en de driedelige autobiografie onder de weloverwogen titel Chronicles of wasted time zit al gauw breed te lachen. Het is op den duur niet uit te houden om de wereld zo onzinnig te zien als hij hem voorstelt; dan kunnen wij zijn Jesus gaan lezen van 1975, maar Muggeridge in ere houden als satirist.