Kamer kritisch over aanpak zwartrijden door ministers

DEN HAAG, 15 nov. De CDA-ministers Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) en Hirsch Ballin (justitie) zijn gisteren in de Tweede Kamer krachtig onder vuur genomen door vrijwel alle fracties wegens hun beleid tegen het zwartrijden in het openbaar vervoer.

Het Kamerlid Swildens-Rozendaal van regeringsfractie PvdA sprak van een 'zeer onverkwikkelijke situatie' nu de kantonrechters hebben besloten een lagere straf voor zwartrijden te zullen uitdelen (65 a 70 gulden) en de ministers toch vasthouden aan de tot 100 gulden verhoogde boete die de controleurs in het openbaar vervoer moeten vragen. Het Kamerlid Korthals (VVD) laakte het 'eigenzinnige en kortzichtige optreden' van Maij-Weggen en vond dat Hirsch Ballin 'ernstig tekort is geschoten'.

Het was al de tweede keer dat de ministers in de Kamer moesten verschijnen om te praten over het zwartrijden. Bij de vorige gelegenheid was dat omdat toen het openbaar ministerie nog niet was overgegaan tot hogere schikkingsbedragen en eisen voor betrapte zwartrijders en de boete in het openbaar vervoer al wel was verhoogd; nu omdat de kantonrechters zich niet wensen te conformeren aan het bedrag dat Maij-Weggen heeft vastgesteld. Ook negatieve adviezen van de Commissie Feiten en Tarieven van het Openbaar Ministerie en van de openbaar-vervoerbedrijven hadden de bewindslieden niet van hun standpunt afgebracht.

De Tweede Kamer bleek in ruime meerderheid van mening dat de verhoging van de boete tot 100 gulden (het was 25 gulden) gegeven deze situatie moet worden teruggedraaid. De fracties bleken bovendien de mening van de kantonrechters te delen dat het niet aangaat alleen het zwartrijden hoger te beboeten, waardoor bijvoorbeeld overtredingen als het rijden door rood licht of rijden op de middenberm met een lagere straf worden afgedaan.

Pas als ook de andere boetes voor verkeersovertredingen omhoog gaan, mag het zwartrijden zwaarder worden bestraft en dat kan wat de Kamer betreft dan een boete van 100 gulden zijn. Gelet op de strafmaat die kantonrechters hanteren noemden Swildens en Korthals een bedrag van 50 gulden als boete voor zwartrijden het maximale. Zolang de bewindslieden dit besluit niet hebben genomen 'hoeft de minister van justitie niet meer bij de Kamer te komen klagen dat het justitiele apparaat zo zwaar belast is', meende Lankhorst (Groen Links).

Hogere boetes voor verkeersovertredingen komen aan de orde bij de herziening van het Reglement Verkeerstekens en Verkeersregels (RVV), die, verwacht Hirsch Ballin, 1 november volgend jaar kan worden doorgevoerd. Voor die tijd wordt gewerkt aan preventieve maatregelen tegen het zwart rijden, eveneens een volgens de Kamer noodzakelijke voorwaarde voor het verhogen van de boete. Volgens Maij-Weggen werkt intussen de dreiging die van de 100 gulden boete uitgaat wel. Volgens haar is de losse kaartverkoop sindsdien in Rotterdam met 40 en in Den Haag met 50 procent toegenomen.

Het 'boetekleedje' dat ze bij het vorige debat bereid was aan te trekken, wenste ze nu dan ook 'aan de lijn te hangen'. Het Kamerlid Versnel-Schmitz (D66) meende daarentegen dat 'de bewindslieden gewoon in hun hemd staan'.