'Het lijkt wel of het ze steeds meer aan elke vorm van opvoeding ontbreekt'; Mentaliteit baart Van Eijsden zorgen

DEN HAAG, 15 nov. Met onder anderen Magnus Gustafsson en Karel Novacek beschikt toernooidirecteur Piet van Eijsden in de Houtrusthal te Den Haag over het sterkste Challenger-evenement ter wereld, maar de aanwezigheid van beide tennissers onderstreept tevens waartoe de invloed van de spelersvakbond ATP dit jaar heeft geleid. Dollarjacht en groeiende werkloosheid vormen sterker dan voorheen centrale begrippen in een discussie over de huidige situatie binnen het internationale circuit.

Van Eijsden zelf spreekt bijna omfloerst van 'een leuke problematiek in een spannende tijd' als hij een uiteenzeting geeft over de pressie die op hem wordt uitgeoefend door de ATP, spelers, sponsors en managers waar het de organisatie betreft van een Challenger een titelstrijd die een niveau onder de Grand Prix-status ligt. 'Maar in de wetenschap dat je nooit iedereen tevreden kunt stellen, plaats ik mijn eigen belangen langzamerhand maar voorop. De tenniswereld is harder geworden en de invloed van de sponsors wordt groter dan menigeen voor mogelijk houdt.'

Oud-Nederlands kampioen Van Eijsden (54) doelt daarbij op het groeiende aantal bedrijven dat spelers onder contract heeft staan en bij een sponsorschap van een toernooi niet alleen een pakket wenst ten aanzien van eigen ontvangstruimte, logekaarten en publiciteit, maar ook een wild card eist voor de gecontracteerde speler, opdat de genodigden kunnen genieten van de kwaliteiten van de nieuwe 'company boy wonder'.

'Een Duitse firma bood vijftigduizend gulden mits ook hun vier spelers een wild card zouden krijgen. Aan die vraag kon ik niet meer voldoen, waarop het bedrijf zich terugtrok', aldus Van Eijsden, die zich wat betreft de 'uitnodigingskaarten' dit jaar in een lastig parket zag geplaatst. Behalve zijn toernooi in Den Haag wordt deze week alleen de ATP Tour-finale in Frankfurt afgewerkt en met de nieuwe regeling voor de wereldranglijst is elke topper thans bereid voor een gedekte cheque een paar uurtjes uit de trainingsbroek te stappen. Anders dan in het verleden loopt bij een snelle nederlaag in een officiele partij de positie op de wereldranglijst geen enkel gevaar.

Tot voor 1990 werd die klassering berekend aan de hand van de gewonnen punten, gedeeld door het aantal toernooien gedurende steeds twaalf maanden. Nu de ATP met ingang van dit jaar de leiding van het circuit heeft overgenomen, is daarin verandering gekomen. Volgens de vakbond was het klimaat te drukkend en te vermoeiend. Thans gelden alleen de beste veertien toernooien, hetgeen anders dan het uitgangspunt ertoe heeft geleid dat de professionals nog meer zijn gaan spelen. En wie uit overbelasting met een pijntje kampt seint per fax de toernooidirecteur enkele medische verontschuldigingen; veelal van een niveau waarmee ECI-leden niet door de screentest komen van de tv-serie Medisch Centrum West.

Het is dan ook niet vreemd dat Van Eijsden voor deze week zelfs aanbiedingen kreeg van ook Tsjesnokov en Mansdorf. Als regel geldt evenwel dat een speler uit de top-vijftig alleen op een wild card een Challenger binnen mag. En die waren reeds vergeven aan Gustafsson (nummer 20 van de wereld), Novacek (35), Masur (38) en wegens sponsorverplichtingen aan de Nederlander Jaco Eltingh. Masur trok zich echter op het laatste moment terug, hetgeen Van Eijsden in een pijnlijke situatie bracht. Uiteindelijk gaf hij de wild card aan de inmiddels uitgeschakelde Richard Krajicek om naar eigen zeggen pais en vree te houden in het Nederlandse kamp dat het bijna onbehoorlijk van Van Eijsden vond dat hij landgenoten naar het kwalificatietoernooi verwees in plaats van de nationale trots voorrang te verlenen.

Harde business

'Wat heb ik daar eigenlijk mee te maken? Ik denk niet dat wanneer iemand over een tijd doorstoot naar de top hij zich nog zal herinneren eens van mij zo'n kaart te hebben gekregen. Tennis is harde business geworden en iedereen heeft zijn eigen belangen. Ik denk aan mijn spelersveld, dat moet zo sterk mogelijk zijn. En wanneer een sponsor dan harde eisen op tafel legt, denk ik dat hij daar recht op heeft. Persoonlijk zie ik het niet als een gevaarlijke situatie. Er is veel kritiek op de ATP dat het huidige systeem heeft geleid tot een ware dollarjacht, maar persoonlijk heb ik er niet zoveel problemen mee. Ik krijg goede tennissers en daar gaat het mij om. Dat de mindere goden die in het verleden altijd simpel werden geplaatst voor een Challenger nu eerst de kwalificaties moeten doorstaan is niet prettig voor die groep, maar ik beschouw het niet als een negatieve ontwikkeling.'

Ook Paul Haarhuis, als nummer 55 van de wereld vierde geplaatst in het 100.000 dollar-evenement te Den Haag, deelt de kritiek van veelal jongere spelers niet als zouden zij vrijwel geen kans meer krijgen. 'Zelf heb ik vroeger ook veel in dit circuit rondgelopen. Daar moet je doorheen. Als je het waard bent, kom je eens toch wel bovendrijven.' Tom Nijssen, thans tweehonderdste op de ranking, schaart zich achter Haarhuis. 'Ik heb drie kwalificatiepartijen moeten winnen om te worden toegelaten tot het hoofdtoernooi. Dat is nu eenmaal de praktijk. Maar het wordt er inderdaad niet simpeler op', aldus Nijssen die gisteravond in de tweede ronde verloor van de als tweede geplaatste Novacek (7-6, 3-6, 6-7).

Het enige wat Piet van Eijsden intussen echt zorgen baart is de mentaliteit van de tennissers. 'Niet eens zozeer dat ze te veel spelen. Maar dat hangen in die lounge voor de video. Bovendien maken ze er een enorme bende van. Het lijkt wel of het ze steeds meer aan elke vorm van opvoeding ontbreekt.'