Agrarisch Nederland kijkt de ogen uit

UTRECHT, 15 nov. Varkens met namen als gelden het dure limousines. De Sterling, de Master 555, de Dalland B30 Deltrain, die 100 procent 'stressongevoelig' heet te zijn, de Dalland A20 subkernzeug en de Dalland C90 hybride beer, waarvan respectievelijk de 'vlotte begerigheid' en de 'goede deklust' als een paal boven water zouden staan.

Agrarisch Nederland kijkt zich dezer dagen de ogen weer uit op de jaarlijkse internationale vakbeurs voor de intensieve veehouderij (VIV) in de Jaarbeurs in Utrecht. Naar schatting 60.000 mensen, ook uit het buitenland, zullen dit jaar de expositie, die tot en met morgen duurt, bezoeken.

'Het is hier', zegt standhouder G. de Vries van de firma Hendrix' voeders uit Boxmeer, 'net een gekkenhuis.' De firma zegt een systeem te hebben ontwikkeld waardoor het mestvolume met 80 tot 90 procent kleiner wordt en 70 procent minder ammoniak in de atmosfeer terechtkomt. Beide stoffen zijn er oorzaak van dat het milieu ernstig wordt aangetast.

Boeren verdringen zich in de stand. Er ontspinnen zich discussies.

De standhouder: 'Het kost de varkenshouder 15 gulden per varken.'

Een varkenshouder: 'Dat is nogal wat.'

De standhouder: 'Maar weet je wel wat het je straks gaat kosten als je je mest moet leveren aan een van die grootschalige fabrieken?' Er worden op kladjes snelle berekeningen gemaakt. 'Een kubieke meter dierlijke drijfmest verwerken door een mestfabriek kost 30 tot 35 gulden', zegt de Hendrix-man.

De varkens komen terecht op een 40 centimeter dikke laag zaagsel. 'Diervriendelijk, mijnheer, het is een lust voor het oog als je de beesten er in bezig ziet.' Door het strooien van wat wordt genoemd een microbieel preparaat zou de ammoniak worden gebonden en op natuurlijke wijze worden omgezet in eiwitten en energie. De zaagsellaag zou tot 50 graden worden verwarmd en daardoor zou het varken winnen aan groeikracht. De mest zou onder invloed van warmte en druk fermenteren. Na anderhalf jaar moet de laag worden verwijderd. Na droging blijft er compost over.

Vragen hoe men in de zomer de beesten kan vrijwaren van verstikking, want de temperaturen in varkenstallen kunnen dan aardig oplopen, of hoe het met de mogelijke woekering van ziektekiemen in het zaagsel zit, leiden tot enige verlegenheid. Dat van de ziektekiemen blijkt inderdaad nog onderzocht te worden, dus de slogan 'Maak voorgoed een einde aan uw mestprobleem' waarmee de firma afficheert, lijkt wat voorbarig.

'Adri', klampt een vrouw haar man aan, 'die hebben het knikske hier zitten.' Het gaat om een drogemestbandlegbatterij voor kippen, compleet met waaierbeluchting, een in de lucht zwiepend bezempje. De eieren wippen over 'het knikske' heen in een lopende band. Op een foto lijken de gevederde vrienden zich welhaast in een 5-sterren-hotel te bevinden: alles blinkt er en is turbo. Iets verderop is de smakelijke afbeelding te zien van de 'Black Bird', een superkip, die volgens het fokbedrijf per jaar tussen de 260 en 275 'grote bruine eieren' legt.

Die eieren kunnen terechtkomen in een elders geexposeerde volledig automatische machine, die op ingenieuze wijze het ei breekt en vervolgens het wit en de dooier scheidt. Op een videoprestentatie ziet men door een aluminium goot het glibberige eiwit zich derwaarts begeven. Een Belgisch echtpaar staat er ademloos naar te kijken. Als de film abrupt afbreekt en niet heeft laten zien waarom deze eieren zo nodig automatisch moeten worden behandeld, zegt de vrouw: 'Op m'n advocaatje zal ik dus nog even moeten wachten.'

Bij de afdeling varkens ziet men een poliklinisch kraamhok. Je hoort er het hydraulisch gesis van automatische voederinstallaties, men heeft er drachtigheidstesters. En varkens, die voor de helft de vertrouwde roze kleur hebben en voor de andere helft zijn begroeid met een ruige donkerbruine haardos: de Hampshire Pietrain, bekend wegens zijn enorme vleesproduktie. Opvallend zijn hun enorme teelballen, maar ze staan volgens de standhouder dan ook bekend wegens een spermaproduktie, 'waar een jonge vent jaloers op zou zijn.'

Astroturf is de naam van een kunstgras, gemaakt van polyetheen. Het zou, zoals de folder zegt, 'door de kippen worden verkozen als nestmateriaal.' Dat al die zorgzaamheid uiteindelijk alleen maar uitstel van executie is, bewijzen de kolossale, geplukte glimmende kippelijken in een koeltoonbank.

Bij het naar buiten gaan zegt een boer uit Brabant: 'Iets nieuws heb ik niet gezien.' Maar hij heeft er wel een geurige bolknak aan overgehouden, die bij vele stands als lokkertjes in glazen werden aangeboden. Gehuld in een blauwe wolk zegt de man: 'Zo, ik moet weer 'ns rap terug naar m'n kiepe.'