Waigel wil lenen in 1991 beperken

BONN, 14 nov. Het begrotingstekort van de Duitse nationale overheid mag in 1991 niet groter zijn dan 70 miljard mark (1990: 67 miljard), voor alle Duitse overheden samen geldt omstreeks het dubbele van dat bedrag als grens. Minister Waigel (financien, CSU) wil dat tekort financieren via de kapitaalmarkt, tot een maximum van vijf procent van het nationaal inkomen, en door bezuinigingen van circa 35 miljard op alle begrotingshoofdstukken. Ook de lagere overheden krijgen met een leningenplafond te maken.

De bezuinigingen wil de minister trouwens 'doorgeven' ten bate van de vroegere DDR. Daardoor krijgen de ministeries in Bonn, de deelstaten en de lokale overheden als het ware een zichtbare 'rechtstreekse' medeverantwoordelijkheid voor het dragen van de kosten van de Duitse eenwording. Volgend jaar moet ook een begin worden gemaakt met de beperking van de geldende miljardensubsidies voor West-Berlijn en het gebied dat tot voor kort doorsneden werd door de grens tussen de DDR en de Bondsrepubliek.

Waigels bedoeling is om de komende jaren zo snel mogelijk terug te keren tot een jaarlijkse uitgavenstijging van maximaal 2 procent. Naast de middelen uit de algemene bezuinigingsronde van 35 miljard verwacht Waigel een stevige extra bijdrage van Defensie. Dat departement, geleid door minister Stoltenberg (CDU), heeft tot grote ergernis van de oppositie (SPD en Groenen) over 1990 een recordbegroting van circa 54 miljard.

Zijn plan voor 1991, dat in feite slechts een voorstel op hoofdzaken (Eckdaten) is, zou Waigel vandaag bespreken met de top van de Duitse regeringscoalitie in Bonn. Met de indiening van de begroting zelf, en de keuze van de bezuinigingen, wordt gewacht tot na de Bondsdagverkiezingen van 2 december. Vooral onder druk van de oppositie heeft kanselier Kohls coalitie van CDU/CSU en FDP moeten beloven nog voor die verkiezingen met cijfers te komen over de gedachte begrotingsopzet voor volgend jaar. Wegens de Duitse eenwording (3 oktober) heeft Waigel zijn al in september klaargemaakte begrotingsvoorstellen voor 1991 ingetrokken.

Bij haar ramingen gaat de bondsregering ondanks pessimistischere voorspellingen van Duitse economische instituten uit van een groei van 3 tot 3,5 procent. Juist gisteren liet het ministerie van economische zaken in Bonn weten dat het de groeiverwachting voor de Westduitse economie in dit jaar opnieuw naar boven corrigeert, namelijk tot 4,5 procent. Het ministerie zegt in de vroegere DDR de eerste tekens van economische verbetering te zien (onder meer: een vergroting van openstaande vacatures).

De coalitie in Bonn ontkende gisteren opnieuw hardnekkige geruchten, mede gevoed door de oppositie, dat zij van plan is om na 2 december de belastingen te verhogen, bijvoorbeeld de BTW met twee punten (tot 16 procent). Wegens de voor 1991 nog steeds bestaande onzekerheid over de belastingopbrengsten en de uitgaven der vroegere DDR alsook wegens de grote behoefte aan infrastructurele investeringen daar (wegen, spoor, telefoonnet, stadssanering, milieuzuivering) wil Waigel wegen openen voor particuliere financiering van zulke investeringen. Hij zou daarvoor een Duitse 'infrastructuur-raad' willen oprichten.