McKinsey: reorganiseer bus en tram

DEN HAAG, 14 nov. Het openbaar vervoer moet drastisch worden gereorganiseerd. Het onderscheid tussen stadvervoer- en streekvervoerbedrijven dient te verdwijnen. Ze moeten samen opgaan in regionale openbaar-vervoerbedrijven.

Dit zijn enkele aanbevelingen van het onderzoeksbureau McKinsey in een rapport dat 22 november zal worden gepresenteerd. Delen daarvan zijn al bekend geworden via het vaktijdschrift Openbaar Vervoer. Het onderzoek van McKinsey is uitgevoerd in opdracht van minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) en de openbaar-vervoerbedrijven (behalve stad- en streekvervoerders ook de NS).

McKinsey bepleit drie openbaar-vervoerbedrijven per regio: een voor het busvervoer, een tweede voor het railvervoer (tram, metro en de regionale treindiensten) en de NS voor het vervoer buiten de regio. De al bestaande organisatie Streekvervoer Nederland zou het busvervoer moeten overkoepelen en een op te richten organisatie Railvervoer Nederland het regionale railvervoer.

Op dit punt wordt het rapport bekritiseerd door de Commissie-Houben die tot taak had het onderzoek te begeleiden. Volgens deze commissie is het beter per regio een bedrijf voor zowel bus- als railvervoer te vormen. In deze commissie, onder voorzitterschap van de Noordbrabantse commissaris van de koningin, zitten vertegenwoordigers van de openbaar-vervoerbedrijven en het ministerie.

Een punt van discussie is tevens de toekomstige bestuurlijke organisatie van het openbaar vervoer. Met zijn aanbeveling twaalf tot vijftien regionale organen te vormen, sluit McKinsey aan bij de plannen van minister Maij-Weggen om vervoerregio's in te stellen. In zo'n orgaan zou de overheid de verantwoording hebben voor het beleid en de bedrijven voor de uitvoering.

Inmiddels is in de Randstedelijke provincies een bestuurlijk gevecht bezig om de zeggenschap over de vervoerregio's. Zowel de provinciebesturen als de grote steden hebben daarvoor een claim op tafel gelegd. Volgens betrokkenen geeft Maij-Weggen voor de westelijke provincies de voorkeur aan een structuur waarin de steden met hun agglomeratiegemeenten in de vervoerregio's de eerste viool spelen.

McKinsey stelt verder voor de financiering van het openbaar vervoer te veranderen. Per regio zou een vast bedrag per reizigerskilometer beschikbaar moeten komen. De regionale bedrijven zouden tot een bepaald maximum hun eigen tarieven moeten kunnen vaststellen.