Gespecialiseerde trainer Frans Hoek wil Ajax-doelman Menzo 'onverwoestbaar maken'; Altijd klaar staan voor de keeper

AMSTERDAM, 14 nov. Zoals gewoonlijk op dinsdag en donderdagochtend wordt Stanley Menzo onderworpen aan een pittige training van Frans Hoek. Het is druilerig weer in de Watergraafsmeer maar de keeper van Ajax zal er weinig van merken. Hij krijgt ruim een uur een spervuur te verwerken van ballen van de flanken, vanuit de diepte of recht door het midden. Bryan Roy en Dennis Bergkamp fungeren daarbij afwisselend als beul. Frans Hoek vormt opzettelijk een sta-in-de-weg of trapt een balletje mee. Een rijtje pylonen maakt het Menzo extra moeilijk om uit te lopen. Regelmatig blijft hij uitgeteld liggen. Dan weer moet hij oefenen op uitwerpen of uitschieten.

Na de douche wacht Menzo een bittere teleurstelling wanneer hij van een journalist verneemt dat er opnieuw geen plaats voor hem is in de selectie van het Nederlands elftal. Quasi nonchalant haalt Menzo zijn schouders op en lacht zijn tanden bloot. 'Wat kan ik er verder aan doen', vraagt hij zich af. 'Ik kan me er beter niet meer druk om maken.' Stanley Menzo keept momenteel wekelijks de sterren van de hemel. Tegen PSV viel dat op, maar ook in minder belangrijke wedstrijden vertoont hij een constante vorm. Toch vinden de bondscoaches Michels en Advocaat hem niet goed genoeg voor Oranje. Het is voor de derde keer dit seizoen dat zij de voorkeur geven aan de routiniers Van Breukelen en Hiele. Laatstgenoemde staat onder de lat bij het laaggeplaatste SVV, het elftal van assistent-trainer Dick Advocaat.

Na het WK, dat hij meemaakte als derde doelman, had Stanley Menzo zich een vaste plaats in de selectie van het Nederlands elftal ten doel gesteld. Maar voor de oefeninterland tegen Italie bleek al dat bondscoach Rinus Michels in dit opzicht geen wijzigingen wil binnen zijn keurkorps. Frans Hoek heeft toen aan de telefoon lang moeten praten om een totaal ontgoochelde Menzo weer te motiveren. Dat resulteerde mede in een goed optreden tegen Volendam, waarin de Amsterdammer met name briljant ingreep bij een kans van John Clayton.

Frans Hoek, keepersspecialist bij uitstek, heeft een uitgesproken mening over de gang van zaken rond de doelmannen van Oranje. Volgens hem behoort Stanley Menzo op grond van zijn huidige prestaties in ieder geval de voorkeur te krijgen boven Joop Hiele. 'Als je zo goed keept als Stan nu doet, moet je erbij zijn', vindt Hoek. 'Beter kan Menzo gewoon niet. Het zal voor Joop Hiele ook een verrassing zijn dat hij nog steeds wordt geselecteerd. Bij Feyenoord of Ajax rust er op de keeper toch een heel andere druk dan bij SVV. Dat kun je niet met elkaar vergelijken. Menzo is in clubverband momenteel misschien wel de beste keeper van Nederland. Hij bezit bovendien voldoende internationale ervaring. Van Breukelen heeft het echter in Oranje altijd naar behoren gedaan. Daarom ben ik het er mee eens dat zijn positie niet ter discussie staat.'

Scholing

Frans Hoek, de ex-doelman van Volendam die zich nu wereldwijd bezighoudt met het opleiden van keepers en keepertrainers, werd vijf jaar geleden door Johan Cruijff naar Ajax gehaald. Zelf was hij net met zijn actieve loopbaan gestopt wegens een knieblessure. Hoek moest Menzo leren uitlopen, essentieel in het aanvallende concept van Cruijff. 'Johan zei tegen me: Stanley kan het, maar hij doet iets fout en ik weet niet wat. Hij liep inderdaad uit op het verkeerde moment.' Hoek doorliep met Menzo alle fasen die hij bij de scholing van een keeper voor ogen heeft. 'De opleiding van een doelman vindt normaal plaats tussen z'n achtste en achttiende jaar. Om te komen tot een allround-keeper gaat het om aanleren, verbeteren, perfectioneren en dan onderhouden. Na je achttiende kijk je vooral naar taktische en mentale aspecten. Voor Stanley geldt nu alleen nog herhalen en herhalen. Technisch en taktisch zit hij aan het plafond. Hij lost 99 van de 100 problemen zelf op. Bepaalde dingen zijn onzichtbaar. Bijvoorbeeld z'n positiespel. Simpel gezegd heeft een keeper de taak de kans op een tegendoelpunt tot het minimale te verkleinen. Maar hoe vind je nu zo economisch en zo efficient mogelijk de kortste weg naar de bal? Daarnaast moet een doelman zijn verdediging knalhard op de juiste plaats neerzetten. Dit zijn zaken die niemand ziet.'

Frans Hoek is ook van mening dat hij een taak heeft in de mentale begeleiding van Menzo. 'Je moet dag en nacht beschikbaar zijn voor elkaar. Als een keeper zich geestelijk niet lekker voelt gaat dat ten koste van zijn spel. Dat hij voor de interland tegen Italie niet werd geselecteerd heeft mij veel werk gekost. Nu kan hij zo'n teleurstelling beter verwerken. Tijdens de wedstrijd raakte Stanley vroeger nog weleens geirriteerd na een fout of een doelpunt. Dat haalde hem uit zijn spel. Dergelijke erupties zie je nu niet meer. Ik wil Menzo onverwoestbaar maken.'

In het vorige seizoen heeft Menzo het zonder de begeleiding van Frans Hoek moeten doen. Technisch directeur Leo Beenhakker vond het niet nodig een aparte keeperstrainer in dienst te hebben. Al werkte Hoek inmiddels ook met de jeugd. 'Beenhakker wilde de groep rond de selectie zo klein mogelijk houden. Maar de prestaties van Menzo werden minder. Hij gaf signalen waaruit een behoefte bleek voor een specifieke begeleiding. Het deed mij pijn dat Stanley vorig seizoen niet het niveau haalde waarop hij behoorde te presteren. In maart werd ik opnieuw door Beenhakker benaderd.'

Concentratie

Dit seizoen heeft Menzo (27) de opgaande lijn weer te pakken. Hoek: 'Tegen Fortuna en Willem II liet hij ballen door waar je over zou kunnen discussieren. Maar verder is hij aan een perfect seizoen bezig. Stanley krijgt in een wedstrijd soms maar een bal te verwerken. Dat vereist enorm veel concentratievermogen. Waarom was de Duitser Bodo Illgner misschien wel de beste keeper van het WK? Hij haalde tamelijk foutloos de finale en kreeg het minste te doen.'

Frans Hoek vindt dat Nederland in het internationale topvoetbal geen slecht figuur slaat met zijn keepers. Als het over aanstormende talenten gaat noemt hij de namen van Snelders (Aberdeen), Hesp (Fortuna), De Goeij (Feyenoord) en Van der Gouw (Vitesse). 'De carriere van Van Breukelen loopt een beetje naar zijn einde', vindt Hoek. 'Na die fout tegen Ajax (toen hij tegen Heintze opbotste waarna Pettersson kon scoren, red.) viel iedereen over Hans heen. Niet helemaal terecht want daar mag je hem voor de langere termijn niet op beoordelen. Het was wel een fout in zijn positiespel. Hij stond te diep. Daarnaast klopte zijn communicatie niet waardoor de verdediger niet overtuigend ingreep. Maar voor mij was dit allemaal geen verrassing. Ik weet dat hij dieptesituaties niet zo goed beoordeelt. Denk maar aan de plassen in een andere Ajax-PSV toen Rob Witschge profiteerde. Hans de Koning van FC Twente heeft in feite hetzelfde. Bij hem klopt er ook iets niet bij het 'diepzien'. Maar dat openbaart zich niet al te vaak omdat zijn defensie meestal rond het zestienmetergebied speelt. Daardoor krijgt hij eigenlijk voornamelijk schoten op doel te verwerken. Zo heeft elke doelman zijn zwakke punten. Maar Stanley Menzo is absoluut allround.'