Geen delegatie uit Kamer naar Irak voor bemiddeling

DEN HAAG, 14 nov. De voorzitters van de Tweede-Kamerfracties willen geen parlementaire delegatie naar Bagdad sturen. Dat zou aan de actie te veel een politieke invalshoek geven, terwijl de hoofdtaak van een eventuele Nederlandse missie naar Irak humanitair moet zijn. Nog onduidelijk is of de fractievoorzitters zelf mensen voor deze missie gaan zoeken of dat zij afwachten wie zich aanbiedt.

Na een korte bijeenkomst gisteravond namen zij geen definitieve besluiten, maar zij spraken wel af gezamenlijk te zullen optrekken in deze kwestie. De fractievoorzitters willen vandaag overleg met minister Van den Broek van buitenlandse zaken en met de ambassadeur in Irak, dr. N. van Dam, die in de loop van de middag op Schiphol werd verwacht. Daarna zullen ze opnieuw bijeenkomen.

Een groep Canadese parlementariers die op het punt staat naar Bagdad te vertrekken, heeft inmiddels te horen gekregen dat niemand hen daar wil ontvangen. In plaats daarvan heeft Saddam Hussein de Canadese minister van buitenlandse zaken Clark uitgenodigd.

De Nederlandse gijzelaars in Irak hebben gisteravond met voorzichtig optimisme gereageerd op de wending die het debat over hun lot in de Nederlandse politiek heeft genomen. 'Het klinkt al iets positiever', aldus gijzelaar P. van Thiel in Bagdad. Hij hoopt nu vooral dat ambassadeur Van Dam, met wie de gijzelaars voor zijn vertrek naar Nederland uitvoerig hebben gesproken, hun opvattingen duidelijk naar voren zal brengen. De gijzelaars willen 'een krachtig politiek persoon' als leider van de missie. Missies met prominente persoonlijkheden hebben tot nu toe in Bagdad meer gijzelaars vrijgekregen dan parlementaire delegaties of comites van familieleden.

Het heeft weinig zin een afvaardiging naar Irak te sturen als vooraf vaststaat dat deze zal falen, zo lichtte VVD-fractievoorzitter Bolkestein na het overleg van de fractievoorzitters toe. Hij sloot niet uit dat het gesprek met Van den Broek en Van Dam ertoe leidt dat de fractievoorzitters een gezamenlijk verzoek aan minister Van den Broek richten om zich actiever met de zaak van de gijzelaars te bemoeien. Volgens Bolkestein kan dat gesprek evenzeer tot de conclusie leiden dat zelfs humanitaire missies op dit moment beter achterwege kunnen blijven.

Pag. 3: Fracties: geen behoefte aan debat gijzelaars

De nu gekozen gezamenlijke aanpak van de fractievoorzitters maakt in elk geval duidelijk dat de Kamer zich wel degelijk druk maakt over de Nederlanders in Irak, aldus Brinkman.

De Tweede Kamer werd gisteren aan het begin van de middag verrast door Centrumdemocraat Janmaat, die buiten het vertrouwelijk overleg met minister Van den Broek is gehouden. Hij wilde van zijn recht op interpellatie gebruik maken en de minister deze week voor een openbaar debat naar de Kamer roepen.

Toen niemand daarop reageerde en voorzitter Deetman vaststelde dat Janmaats aanvrage dan zou moeten worden gehonoreerd, kwam de voorzitter van de vaste commissie voor buitenlandse zaken Aarts (CDA) met het verzoek daar morgen over te mogen beslissen. Gisteravond al maakten de overige fracties bekend op dit moment 'geen behoefte' te hebben aan een openbaar debat over de gijzelaars.

Alle fracties hebben gisteren over de zaak vergaderd, waarbij de woordvoerders verslag uitbrachten van het gesprek met Van den Broek. Na afloop zei Van Traa (PvdA) 'dat het dilemma te groot wordt nu missies uit het buitenland leiden tot het vrijlaten van Nederlandse gijzelaars'. Ook D66-woordvoerder Eisma sprak zich in die zin uit. 'De terugkeer van gijzelaars weegt voor ons zwaarder dan het dilemma voor de achterblijvers'.

Groen Links-fractievoorzitter Beckers zei over haar bezwaren tegen een humanitaire missie te zijn heengestapt op grond van de open brief die de Nederlandse gijzelaars zelf zondag in de publiciteit hebben gebracht. VVD-woordvoerder Van Heemskerck was aanvankelijk gisteren nog het meest beducht voor de negatieve effecten van een Nederlandse missie. 'Wij zitten volledig op de lijn van minister Van den Broek en willen humanitaire missies niet initieren maar ook niet tegenhouden.'