Extra ruimtelijk beleid voor probleemgebieden

DEN HAAG, 14 nov. Minister Alders (ruimtelijke ordening) wil de komende jaren extra aandacht geven aan de achtergebleven gebieden in het Noorden van het land, de Kop van Noord-Holland en Zeeuws-Vlaanderen die ernstig bedreigd worden door een tekort aan voorzieningen. Volgens de minister is voor deze regio's, net als voor de grote steden, een speciaal programma van sociale vernieuwing noodzakelijk.

Dat zei Alders vanmorgen bij de presentatie van een vervolg-plan over de nationale ruimtelijke ordening. Hij borduurt daarmee voort op de ideeen van zijn voorganger Nijpels over het ruimtelijk beleid. De Vierde nota ruimtelijke ordening-extra heeft een voorlopig karakter; het kabinet zal zich er volgend jaar definitief over uitspreken waarna het voor de zomer van 1991 aan de Tweede Kamer moet worden gestuurd.

Een van de hoofddoelstellingen van deze uitgewerkte nota is dat landelijke gebieden moeten worden gevrijwaard voor verstedelijking. In dat verband worden zowel het Groene Hart als het Rivierengebied genoemd. Wat het uitgebreide Groene Hart, waarvan Alders de grenzen definitief wil vaststellen, betreft mag daarbinnen nog slechts in beperkte mate voor de behoeften van de Groene Hart-gemeenten worden gebouwd.

Bij de verdere ontwikkeling van de Randstad gaat de minister uit van een toename van de werkgelegenheid van twee procent tot circa 530.000 arbeidsplaatsen. Volgens het Centraal Planbureau kan die groei zelfs stijgen tot 680.000 banen.

Een andere belangrijke doelstelling van deze nota is dat de mobiliteit moet worden teruggedrongen en dat het wonen dichter bij het werk moet worden gebracht. De aanleg van geisoleerde werklocaties die alleen maar met de auto bereikbaar zijn, moet worden voorkomen.

Alders, zo zei hij vanochtend, zal niet schromen daarvoor van alle wettelijke bevoegdheden gebruik te maken. 'Het mag niet zo zijn dat de laatste schakel de ontwikkelingen gaat bepalen', zo zei de minister doelend op gemeenten die eventueel niet wensen mee te werken. Voorts wil de minister al aangewezen bouwlocaties voor bedrijven en kantoren die niet in deze doelstelling passen, heroverwegen.

Buiten de Randstad wordt de woningbouw in een aantal stadsgewesten (Groningen, Leeuwarden, Zwolle, Maastricht, Heerlen, Sittard/Geleen) alsook in Venlo dat als nieuw stadsgewest wordt opgevoerd, geconcentreerd. Daarnaast wordt de regio Eindhoven/Helmond gezien als een gebied met een sterke stedelijke uitbreiding) geconcenteerd. Bovendien zal Nijmegen 'de sprong over de Waal' mogen maken en naar het noorden toe (richting Duiven/Westervoort) mogen uitbreiden.

Over de landbouw constateerde minister Alders vanmorgen dat die steeds minder grondgebonden wordt en enorme veranderingen ondergaat. Bij de toekomst van het platteland gaat het daarom meer dan ooit om agrarische concentratie en om de bescherming en het behoud van de natuur, aldus de minister.

Het nog niet realiseren van de Parkstad tussen Den Haag en Rotterdam en de kustlocatie bij Scheveningen betekent volgens hem nog geen definitief afstel. Deze bouwlocaties blijven nog mogelijk in de jaren na 2005. Alders' nota heeft daardoor een 'gefaseerd karakter' en wil vooral de hoofdlijnen aangeven voor de eerste vijftien jaar zonder mogelijkheden voor de verdere toekomst uit te sluiten.