Chaos om bonnen in Moskou en Leningrad

MOSKOU, 14 nov. De plannen van de gemeentebesturen van Moskou en Leningrad om de eerste levensbehoeften 'op de bon' te doen, heeft in beide steden tot grote verwarring geleid. De gemeenteraden van Moskou en Leningrad hebben nog niet definitief tot de invoering van de distributie kunnen besluiten, omdat onduidelijk is of zo'n beslissing wel kan worden uitgevoerd.

De problemen die de twee miljoenensteden bij de invoering van de distributie hebben, zijn grotendeels identiek. Ten eerste rees in de lokale sovjets gisteren de vraag of er wel iets voor de bonnen geleverd kan worden. Volgens mededelingen van het zogeheten uitvoerende comite (Ispolkom) van Leningrad het volledig gepolitiseerde ambtelijke apparaat dat de stad feitelijk bestuurt en formeel niet volledig ondergeschikt is aan de gemeenteraad zal er van staatswege niet voldoende voedsel geleverd kunnen worden om elke bonkaart te kunnen verzilveren.

In Moskou werd gisteren een vergelijkbaar argument gebruikt. 'We hebben nu al bonnen voor suiker, maar suiker is er niet', aldus een gemeenteraadslid. De gedachte werd daarom in Leningrad geopperd om alleen voor invaliden, bejaarden en kinderen een distributiesysteem te ontwerpen.

In verband hiermee werd de vraag opgeworpen hoe een bonnensysteem zich gaat verhouden tot de invoering van de vrije markteconomie die Moskou en Leningrad in hun parool voeren. Moskou wil het staatseigendom op eigen houtje privatiseren. Leningrad gaat 'vrije economische zones' invoeren. Beide vormen van economische liberalisering zullen de door de staat gereguleerde voedselvoorziening beinvloeden.

In hoeverre de voorspellingen van het Ispolkom correct zijn, is overigens moeilijk te zeggen. In Leningrad zijn het comite, de Lensovjet (gemeenteraad) en burgemeester Sobtsjak (formeel de voorzitter van de raad) in een heftige machtsstrijd gewikkeld. In Moskou is het gevecht om de wederzijdse competenties minder fel, maar staat de positie van burgemeester Gavriil Popov enigszins ter discussie. Sommige afgevaardigden hebben hem verweten te veel op reis te zijn in het buitenland en met te weinig concrete resultaten terug te komen. Bovendien mist Popov, een econoom die jarenlang hoofdredacteur is geweest van het theoretische tijdschrift 'Vraagstukken der economie', politieke allure.