VN naar rommelzolder terugverwezen

Hoe de militaire impasse in het Golfgebied ook mag aflopen, of er een serie speerpuntacties volgt dan wel een algehele, bloedige oorlog, in elk geval zijn er uit de lopende gebeurtenissen twee lessen te puren: ten eerste dat een oorlog van zo'n omvang, met het soort wapentuig waarover beide partijen thans beschikken, rampzalig zou zijn voor miljoenen mensen, ook al worden er geen kernwapens gebruikt. Het diplomatieke eufemisme dat de presidenten Gorbatsjov en Mitterrand gebruikten was 'onaanvaardbaar'. Wat dat inhoudt weten we. De tweede les: de goedgelovigheid van de mens, zijn vermogen zichzelf in leugens te nestelen, de produkten uit de propagandamolen van de 'eigen' partij te slikken terwijl de waarheid helemaal niet zo moeilijk te onderkennen is, en de huichelarij die dat met zich meebrengt, dat vermogen is diep geworteld en alom aanwezig.

Vooral die tweede les fascineert mij en vervult mij tegelijkertijd met afgrijzen. De geschiedenis houdt ons deze les nu al drieduizend jaar voor, en we hebben haar nog altijd niet ter harte genomen. We hebben ons lichaam geoefend om aanvallen te voorkomen door toepassing van de krijgskunst en van afschriktechnieken maar we hebben nooit geleerd onze geest te behoeden voor invasies door leugens.

Terwijl ik hier in New York de verrichtingen van de electronische en gedrukte media en de capriolen van de diplomaten in de Algemene Vergadering van de VN gade sla, wordt de sceptische journalist in mij beurtelings geamuseerd, verbijsterd en geschokt door wat hij toch zo goed kent: hypocrisie die gemaskeerd als morele verhevenheid het oude, doortrapte vocabulaire van het patriottisme weer van stal haalt: 'nationale integriteit', 'soevereine gebiedsgrenzen' dode woorden die in omloop worden gebracht als blinkend nieuwe munt. Elke dag, het etmaal rond, houdt de propaganda-machine van de emir van Koeweit, die al menig vrijwilliger bij de Amerikaanse media onder haar radertjes telt, het Amerikaanse volk voor dat het in het Golfgebied gaat om 'het beginsel van de soevereiniteit der naties' en de weigering van de menselijke geest om te buigen voor agressie terwijl het van meet af aan duidelijk was dat waar het om ging de baan van de emir was, het behoud voor zijn familie van de winsten op de olie onder al dat zand, en de gerede beschikbaarheid van de olie uit Koeweit en de Emiraten voor Amerika.

Met hoogstaande principes heeft het niets te maken, noch met Amerika's vrees president Saddam Hussein zijn zin te geven en hem er zo toe aan te moedigen een tweede Hitler te worden. Nu al hebben de propaganda-venters de mensen doen vergeten dat Saddam Hussein nog maar een jaar of twee geleden Washingtons 'Goede Arabier' was, die aan de ene kant tegen die Yankee-vreter van een ayatollah vocht en aan de andere president Assad van Syrie koest hield.

Ik twijfel er niet aan of ook de Irakese propaganda-machine is druk doende net zulke manipulerende leugens te produceren die net zo effectief de goedgelovigheid van andere mensen voeden. Zo is Saddam Husseins subliem gesneden maatpak, dat hij draagt in plaats van het militaire uniform waarin hij zich tijdens de oorlog met Iran vertoonde om het televisiepubliek van CNN de indruk te geven dat hij uiteindelijk, diep van binnen, een man van de vrede is, beslist het werk van deskundige public relations-adviseurs.

Nu is dit alles bekend genoeg voor een journalist bij wie Dr. Goebbels' propaganda-tactieken en de contra-propaganda van de Geallieerden in het geheugen staan gegrift, net als de meer recente gewilligheid van de Britse pers, die de morsige poging van premier Thatcher om haar politieke prestige te herstellen omtoverde tot een grote patriottische oorlog voor het behoud van de Falkland-eilanden, dus waarom word ik geschokt door dit jongste voorbeeld van massa-hypocirisie? Wel, omdat het een gevaarlijke terugval betekent in een tijd waarin de mensheid een gezegende kans was geboden om oorlog te diskwalificeren als zinnig middel voor het oplossen van conflicten. Want wat er de komende weken ook gaat gebeuren, het vervagende Westerse stereotype van de moslim, en vooral de Arabier, als de onbetrouwbare, oorlogszuchtige barbaar een voorstelling die door valse geschiedschrijvers in stand is gehouden sinds de kruisvaarders duizend jaar geleden in dezelfde woestijn Salah ud-Din ('Saladin') bevochten is weer nieuw leven ingeblazen in een storm van racistisch gebral.

En omdat de Verenigde Naties, een vredestichtende organisatie bij uitstek, opnieuw door de Amerikanen en Britten als een plooibaar stuk gereedschap voor hun eigen doeleinden wordt gebruikt wanneer hun dat uitkomt. Laat daarover geen misverstand bestaan. Het gezag van een secretaris generaal die wordt gestuurd om Westerse kastanjes uit de brandend hete Arabische woestijn te halen, wordt niet versterkt maar ondermijnd. De lof die de Verenigde Naties thans in de Amerikaanse media en verklaringen van het Witte Huis krijgen toegezwaaid omdat ze 'eindelijk de rol vervullen die haar oprichters voor ogen stond' is alleen maar weer een voorbeeld van het hypocriete miasma dat wordt uitgewasemd door de hersenkneders. En als de Golfcrisis staks voorbij is, zal de VN weer worden terugverwezen naar de politieke rommelzolder waar president Nixon, president Reagan, mevrouw Jean Kirkpatrick en mevrouw Thatcher haar in hun ambtsvervulling hadden weggeborgen. Eens zien of ik gelijk krijg.