Ook in Nederland geheime groep voor gewapend verzet

DEN HAAG, 13 nov. Ook in Nederland bestaat een geheime organisatie die voorbereidingen treft voor gewapend verzet bij een eventuele bezetting. Naast daadwerkelijk verzet moet de groep communicatielijnen openhouden en zorgen voor de evacuatie van leden van het Koninklijk Huis en het kabinet. Dit is uit kabinetskringen vernomen en wordt bevestigd door hoge ambtenaren.

Nu de dreiging van het Warschau-pact minder groot is geworden, is enige tijd geleden besloten de organisatie geleidelijk op te heffen. De groep onderhoudt contacten met soortgelijke organisaties in andere landen, zoals de geheime Italiaanse groep Gladio.

Vanavond worden de fractieleiders van CDA, PvdA, VVD en D66 in een besloten bijeenkomst ingelicht over het huidige arbeidsveld van de groep, die rechtstreeks werkt onder verantwoordelijkheid van de premier en de minister van Defensie. Dat besloten beraad wordt gehouden in de vaste commissie voor inlichtingen en veiligheidsdiensten van de Tweede Kamer. Groen Links maakt geen deel uit van die commissie omdat het staat op openbaarheid. De fractie wil ook nu een openbaar debat. De grote fracties zijn echter voorstander van een besloten beraad.

Op het ministerie van defensie is, in elk geval tot begin jaren tachtig, een bezig met het opstellen van scenario's voor het organiseren van ondergronds verzet. Deze afdeling 'Algemene Zaken' komt in geen enkel officieel organisatieschema voor. Defensie ontkent dat de geheime groep onder het ministerie ressorteert.

Bij een eventuele bezetting door landen van het Warschau-pact kan de afdeling een nog onbekend aantal medewerkers inzetten die verspreid over het land wonen. De medewerkers zijn oud-militairen en burgers. Ook wordt een beroep gedaan op oud-verzetsmensen. Zij kunnen ten tijde van bezetting of de dreiging daarvan speciaal worden uitgenodigd. Bij zo'n verzoek tot dienstverlening wordt om volstrekt stilzwijgen verzocht over toekomstige opdrachten. In gesprekken wordt met nadruk gesteld dat het een uitverkiezing betreft en dat de burgerzin in het geding is.

Het bestaan van deze groepering is alleen bekend bij premiers, ministers van defensie en de hoogste ambtenaren van het departement, zoals de secretarissen-generaal en de chefs defensiestaf. Dit heeft de Rijksvoorlichtingsdienst gisteren bevestigd.

De coordinator van 'Algemen Zaken' onderhoudt contacten met soortgelijke organisaties in het buitenland, waaronder Gladio. Gladio is een Italiaanse geheime eenheid die de laatste dagen in opspraak is gekomen omdat leden van de groep ervan verdacht worden betrokken geweest te zijn bij terreuraanslagen die waren bedoeld om de communistische partij van Italie te treffen.

De Italiaanse groep zou ook sabotage-acties voorbereiden. Premier Andreotti heeft ontkend dat de groep 'oneigenlijk' zou zijn gebruikt. Gladio werd in 1951 opgericht door de Italiaanse regering om in samenwerking met de Amerikaanse inlichtingendienst CIA gemeenschappelijke operaties voor te bereiden als Italie zou worden bezet.

Pag. 3: Geheime groepen 'geen' onderdeel van Navo

Contacten van deze Westeuropese geheime eenheden worden volgens Nederlandse ingewijden niet in NAVO-verband onderhouden. Het is, zo zeggen zij, een nationale aangelegenheid. De groep werd in de jaren vijftig opgericht om 'de bezetter in de wielen te kunnen rijden', aldus een hoge ambtenaar van Defensie. Hij ontkent dat in Nederland ook terroristische activiteiten door de groep zouden zijn voorbereid in vredestijd. Volgens hem ging het mandaat niet verder dan ervoor te zorgen dat ook ten tijde van bezetting bepaalde communicatielijnen voor de regering intact zouden blijven en kleine eenheden het de bezetter moeilijk zouden maken.

Over de omvang van het vaste personeel wil hij geen mededelingen doen. De eenheid kon in het verleden beschikken over geheime wapenopslagplaatsen. In 1980 en in 1983 werden in Noord-Limburg en in Gelderland wapens gevonden. De toenmalige minister van defensie De Ruiter gaf eind 1983 toe dat voor 'bepaalde fases in de oorlogvoering geheime wapendepots' waren aangelegd. Hij zegde de Kamer toe 'deze wijze van opslag te beeindigen'.