Middelpunt van Melkwegstelsel in beeld

Alsof er een schat verborgen ligt, zo naarstig zijn astronomen op jacht naar het ware middelpunt van het Melkwegstelsel. Dit middelpunt ligt verscholen achter de dichte gas- en stofwolken. Drie Europese astronomen, werkend met de nieuwe 3,5 meter New Technology Telescoop van de ESO (Europese Zuidelijke Sterrenwacht) op La Silla (Chili), hebben nu twee voorheen onbekende objecten ontdekt waarvan er een het echte Melkwegcentrum lijkt te zijn. Maar wat is het?

Het Melkwegcentrum is het beste te bestuderen via de radiostraling die er vandaan komt. Enkele jaren geleden werd hier een bron van radiostraling ontdekt, Sagittarius A genoemd, die met het echte centrum in verband werd gebracht. Het lukte echter niet om deze bron ook in andere golflengtegebieden te vinden, omdat kortgolviger straling grotendeels door het gas en stof voor het Melkwegcentrum wordt tegengehouden. Een ander probleem was het grote aantal sterren dat zich in die richting bevindt, hetgeen gemakkelijk tot mis-identificaties leidt.

Drie astronomen van de ESO hebben nu op een golflengte iets buiten het rood vijf opnamen van het betreffende gebied gemaakt. Met behulp van een computertechniek werden deze opnamen eerst 'opgeteld', om de zwakkere objecten te versterken. Vervolgens werden de sterbeeldjes 'verscherpt', dus meer puntvormig gemaakt. En tenslotte werd het beeldje van een storende heldere ster uit de opname verwijderd. Het resultaat van deze bewerkingen was dat er twee voorheen onbekende sterachtige objecten op het computerscherm verschenen, waarvan er een vrijwel precies samenviel met bovengenoemde radiobron Sagittarius A.

De onderzoekers menen dat met dit object nu het echte middelpunt van het Melkwegstelsel is gevonden. Het licht ervan wordt als gevolg van het vele gas en stof in de waarnemingsrichting erg verzwakt. Brengt men deze verzwakking in rekening, dan blijkt het object enkele miljoenen malen zoveel straling uit te zenden als de zon. Misschien gaat het hier om een zeer compacte groep van hete sterren: zulke groepen zijn al eerder ontdekt in de centra van stervormingsgebieden in ons Melkwegstelsel en in een naburig stelsel.

Het is echter ook mogelijk dat een van de objecten (of beide) samenhangt met een zogeheten zwart gat in het Melkwegcentrum. Dit is een gebied dat een enorme hoeveelheid materie naar zich toezuigt en op een zeer efficiente manier omzet in straling. Met behulp van verdere, spectroscopische waarnemingen gaat men nu proberen de ware aard te achterhalen. De jacht op het centrum gaat door.