Comite schuift drie oud-politici naar voren; Den Haag geeft verzet tegen missie Irak op

DEN HAAG/BRUSSEL, 13 nov. Minister Van den Broek (buitenlandse zaken) en de Tweede Kamer hebben hun verzet opgegeven tegen een niet van regeringswege gestuurde missie naar Bagdad met als doel de gijzelaars vrij te pleiten.

De ministers van buitenlandse zaken van de EG hebben gisteren in Brussel wel opnieuw hun vastbeslotenheid tot uitdrukking gebracht om geen regeringsvertegenwoordigers naar Irak te zenden om de vrijlating van gijzelaars te bewerkstelligen.

Niet bekend

De Nederlandse ambassadeur in Irak, N. Van Dam, arriveert morgen in ons land voor overleg. Hij zal een week tot tien dagen blijven voor gesprekken met minister Van den Broek en Tweede-Kamerleden.

Niet bekend

Via de radio heeft bisschop Bomers van Haarlem zich eveneens bereid verklaard naar Bagdad af te reizen. Oud-minister van buitenlandse zaken M. van der Stoel, genoemd als mogelijke leider van een missie naar Irak, heeft zich sceptisch getoond over het sturen van delegatie op dit moment.

De Kamerleden die gisteren met Van den Broek overlegden blijven erbij dat het is met EG- en VN-afspraken. Nederland kan en mag geen afzonderlijke politieke onderhandelingen met Bagdad voeren, vond men unaniem.

Voordat er een afvaardiging zou kunnen worden gestuurd, moet volgens de Kamerleden eerst nauwkeurig worden gekeken wat voor soort missie het is. Bovendien moet worden afgewacht of de oproep van de EG-ministers gisteren aan een groot aantal landen, internationale organisaties en aan de vijf Maghreb-landen effect heeft.

Deze landen is gevraagd hun invloed bij de Iraakse president Saddam Hussein aan te wenden om de toelating te verkrijgen van een VN-afgezant die de vrijlating van alle gijzelaars moet bepleiten. Tot nu toe heeft Bagdad geweigerd een visum te verstrekken aan de officiele VN-afgezant, prins Sadruddin Aga Khan.

In de EG-ministerraad in Brussel moest de Duitse minister Genscher zich gisteren verdedigen tegen felle kritiek op de missie-Brandt. Hij onderstreepte dat die missie zuiver humanitair was geweest en dat daarbij niet alleen Duitsers vrij waren gekomen.

Pag. 3: v.d. Broek zal missie Irak niet tegenhouden

Minister Van den Broek zei 'onder de indruk' te zijn van de reacties van de vrijgelatenen, maar hij maakte zich bezorgd over de situatie van de achterblijvers. Hij beklemtoonde hoe belangrijk het is 'om zoveel mogelijk op te treden vanuit een gemeenschappelijk vertrekpunt: alle gijzelaars vrij'. Een dergelijk doel kan volgens de minister alleen maar worden bereikt via de VN.

Wanneer een vooraanstaande Nederlandse oud-politicus naar Bagdad wil reizen zou Van den Broek dat niet op voorhand trachten te voorkomen. 'Men zal mij daarover adviseren en dan zal ik een afweging moeten maken. En het kan best zijn dat ik dan tot een kritisch oordeel kom.' De minister zei niet vooruit te willen lopen op een parlementair initiatief, maar wilde anderzijds de indruk voorkomen 'dat er niets gebeurt'.

Na afloop van het overleg dat Van den Broek gisteren in Den Haag met tien Kamerleden voerde werd duidelijk dat zij geen kans meer zien een eigen missie nog langer tegen te houden, vooral nu ook Belgie overweegt een parlementaire afvaardiging naar Irak te sturen.

Wat voor soort missie er naar Bagdad gaat, is nog onduidelijk. Gedacht wordt aan oud-politicus Van der Stoel. Deze toonde zich echter gisteravond sceptisch over de juistheid van zo'n missie. Hij heeft kritiek op het reis van oud-kanselier Brandt, omdat deze volgens hem vooral de onverzettelijkheid van Saddam Hussein heeft versterkt. In het overleg tussen minister en Kamerleden is ook gesproken over de mogelijkheid van een parlementaire delegatie. Mevr. Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD) zei: 'We hebben afgesproken dat we vandaag in onze fracties verder overleggen over de keuze van de soort missie. We blijven echter van mening dat een VN-afgezant die zich inzet voor alle gijzelaars het allerbeste is.'