Generaal Belgie ontkent betrokkenheid bij Gladio

BRUSSEL/ ROME, 12 nov. Het hoofd van de Algemene dienst inlichtingen en veiligheid van het Belgische leger, generaal-majoor Raymond Van Calster, ontkent dat hij iets heeft te maken met het geheime netwerk Gladio, waarvan het bestaan vorige week onthuld is door de Italiaanse premier, Giulio Andreotti.

Het netwerk was volgens Andreotti in de jaren vijftig opgezet om het ondergrondse verzet te organiseren in NAVO-landen na een eventuele inval van het Warschaupact.

Donderdag zei de Belgische minister van defensie, Guy Coeme, dat Gladio allerminst, zoals Andreotti had gezegd, een 'slapend bestaan' leidde, en dat Belgie op het ogenblik het elke twee jaar roulerende voorzitterschap bekleedde. Coeme zei toen ook dat het hoofd van de Belgische militaire inlichtingendienst voorzitter was van het coordinatiecomite.

Van Calster zei in een vraaggesprek met het Belgische persagentschap Belga wel dat hij hoofd was van de militaire coordinatiecommissie van de militaire inlichtingendiensten van NAVO-landen, die vorige maand in Brussel had vergaderd. Die commissie heeft volgens hem echter niets te maken met Gladio of met de NAVO, al zijn de aangesloten landen wel lid van het Atlantisch bondgenootschap. Volgens Van Calster is Gladio 'een zuiver Italiaanse aangelegenheid' die niets te maken heeft met de uitwisseling van informatie tussen Westerse militaire inlichtingendiensten.

Afgelopen vrijdag gaf Van Calster in een telefonisch vraaggesprek met het dagblad De Morgen overigens wel toe 'op de hoogte te zijn van bepaalde aspecten van de zaak'. Volgens sommige bronnen uit het inlichtingencircuit zou echter Albert Raes, voormalig hoofd van de civiele staatsveiligheid, de Belgische Securite, een veel belangrijker rol hebben gespeeld dan Van Calster.

Het Belgische socialistische parlementslid Dirk Van der Maelen heeft intussen aangekondigd dat hij vandaag een voorstel zal indienen om een parlementair onderzoek in te stellen naar de affaire-Gladio.

Nadat in Italie enorme beroering was ontstaan over een verzoek van een rechter om de Italiaanse president Cossiga te ondervragen over de affaire-Gladio heeft Cossiga gisteren laten weten dat hij bereid is alles te vertellen wat hij weet, maar dan voor de twee 'bevoegde' parlementaire commissies.

Het Quirinaal, de ambtswoning van Cossiga, maakte bekend dat de president donderdag een brief met die strekking heeft geschreven aan premier Andreotti. Cossiga zei hierin dat hij ten overstaan van het parlementaire comite voor de inlichtingendiensten en de parlementaire onderzoekscommissie voor bloedbaden en terrorisme 'iedere opportune informatie' zou geven over de affaire-Gladio.

De Venetiaanse rechter Felice Casson, die het bestaan van Gladio als verzetsgroep die actief zou worden bij een invasie aan het licht heeft gebracht, had vorige week gezegd dat hij ook Cossiga wilde ondervragen. Cossiga heeft in 1966 als staatssecretaris voor defensie een reglement opgesteld voor de eenheid. Hij had bovendien gezegd er trots op te zijn dat het bestaan er van al die tijd geheim is gehouden.

Rechter Casson is fel aangevallen na dit initiatief. Minister van justitie Vassalli zei dat hij buiten zijn boekje was gegaan, suggererend dat het onderzoek van Casson zou kunnen worden afgepakt.

De bekendmaking gisteren van Cossiga, die eerder heeft gezegd al het mogelijke te zullen doen om licht te brengen in een aantal nooit-opgeloste bloedbaden, wordt gezien als teken van goede wil. Hij was zondagochtend in een hoofdartikel in La Repubblica fel aangevallen omdat het Quirinaal een beslissing over een mogelijke getuigenverklaring van Cossiga aanvankelijk had doorgeschoven naar de regering. Deze heeft weer het Constitutionele hof om een uitspraak hierover verzocht.

De politieke partijen beschuldigen elkaar over en weer uit de affaire munt te willen slaan. De communisten verwijten de christen-democraten en de socialisten misstanden binnen de geheime diensten geheim te willen houden. De christen-democraten verwijten alle andere partijen, de communisten voorop, Cossiga in het nauw te willen brengen.

Sommige Italiaanse kranten hebben gesuggereerd dat premier Andreotti hoopt de politieke rel die de affaire heeft veroorzaakt, te dempen door te wijzen op de berichten uit andere landen hierover. Volgens sommige berichten is de Belgische regering door een niet nader genoemde hoge Italiaanse functionaris gebeld met de mededeling dat Gladio ook in Belgie bestaat.