Geest van Braks waart rond op symposium Eurofish'90; Vis in steeds troebeler water

De visserijbranche klopte in 1984 aan bij de overheid omdat men niet in staat was zelf de problematiek van de vangstquota te regelen. Het ministerie van landbouw en visserij stelde regels op en via de Algemene Inspectie Dienst (AID) van het ministerie werd de uitvoering van die regels gecontroleerd. Vervolgens begon de visserijbranche ijverig en inventief te zoeken naar de mazen in het net van die regelgeving. En nu verwijt de branche de overheid de chaotische toestand aan het visserijfront die is ontstaan door het ontduiken van die regels.

P. Draaisma, sinds 1 maart 1990 directeur van de Directie visserijen van het ministerie, laat ergernis doorklinken als hij deze loop der gebeurtenissen schetst bij het visserijsymposium Eurofish'90, zaterdag in Den Helder. Even is het stil in schouwburg De Kampanje.

De titel van het symposium, Eurofish'90, duidt aan dat vooral de visserijtoekomst na 1992 zaterdag in Den Helder aan de orde diende te komen. De zeven inleiders hielden zich naar vermogen aan dat uitgangspunt. Maar voortdurend dreigde de situatie in heden en recent-verleden de volledige aandacht op te eisen. Dat is niet verwonderlijk. De door de EG ingestelde quoteringsregelingen voor de visserij en vooral de wijze waarop die maatregelen in Nederland worden gehanteerd en gecontroleerd, eisen binnen de branche de aandacht op. Dat Braks als minister van landbouw, milieubeheer en visserij diende te vertrekken op basis van het visserijbeleid, is nog niemand in die kleine bedrijfstak twee procent van het nationaal inkomen vergeten.

De geest van de voormalige minister waarde kennelijk rond onder de verontruste visserijbelanghebbenden in de Helderse schouwburgzaal. Alleen de Belg L. van Depoele, spreker namens het EG directoraat-generaal Visserij, bespeurde die aanwezigheid niet. Aan het eind van zijn retorische inleiding stelde hij vast goed te hebben geluisterd naar de sprekers uit de bedrijfstak. Alle Nederlandse ideeen over verbetering van de situatie rond de quota, beloofde hij in Brussel onder de aandacht te brengen van het EG-visserijdirectoraat. Dat kan geen kwaad, maar hield wel enige miskenning in van Braks als visserij-onderhandelaar. De voormalige minister heeft alle Nederlandse ideeen op dit terrein op enig moment in zijn ambtsperiode in Brussel ter tafel gebracht.

De geschiedenis herhaalde zich in Den Helder. Dat kunnen alle sprekers zich aantrekken. Een nieuwe gedachte over oplossingen in de visserijsector werd niet vernomen. De directeur van de afslag op Urk, W. de Bois, lanceerde bijvoorbeeld niet voor het eerst zijn plan om het visserij-jaar te laten lopen van 1 april tot 31 maart. 'Als dan in februari de quota zijn opgevist, heb je toch te maken met de 'kuitzieke' periode', luidt zijn redenering. In die periode is de vis ziek en mager dus valt er toch weinig aan te verdienen. Maar binnen de EG is voor deze jaarindeling geen meerderheid te vinden.

Een oplossing voor de Nederlandse problematiek wordt gezocht in 'reductie van de vlootcapaciteit'. Het ministerie heeft de vergoeding van 4.800 gulden per brutoregister ton met 50 procent verhoogd voor ieder schip uit de rondvisvloot met als hoofdvangst de zeer schaarse kabeljauw dat wordt 'gesaneerd'.

Dat aanbod geldt tot 1 januari volgend jaar. Maar reder J. Kraak uit Den Helder waarschuwde in zijn inleiding voor het te rigoureus afbouwen van de rondvisvloot. 'Anders zien we straks het buitenland de Nederlandse rondvisquota overnemen.'

Dat was althans een visie die beantwoordde aan het op de toekomst gerichte symposiumthema. Kraak was de eerste spreker van de dag, maar zijn waarschuwing kreeg weinig weerklank. Toch wees hij op een reeel gevaar. Ook in de sector platvis (tong en schol). Nederland heeft op dit moment 80 procent van het EG platvisquotum in handen. Wat blijft daarvan over na 1992? In het begin van de jaren '80 had bijvoorbeeld Engeland nauwelijks een platvisvloot. Met name via het opkopen van tweedehands schepen uit Nederland is dat beeld veranderd. De Engelsen zullen straks zeker opteren voor een groter quotum platvis. Eurofish'90 kwam niet toe aan die problematiek.