EG wil hulp derde landen voor gijzelaars

BRUSSEL, 12 nov. De Europese Gemeenschap zal Niet-gebonden en moslimlanden vragen druk op Irak uit te oefenen een missie van de Verenigde Naties toe te laten om over het lot van de ongeveer tweeduizend buitenlandse gijzelaars te spreken.

Dat hebben de EG-ministers van buitenlandse zaken vandaag in Brussel besloten.

Volgens EG-diplomaten zijn de ministers het erover eens meer dan veertig landen van de Niet-gebonden beweging en van de Islamitische Conferentie Organisatie en andere landen te vragen in Bagdad te intervenieren.

De kwestie van de gijzelaars werd vandaag ook ter sprake gebracht tijdens een ontmoeting met de ministers van buitenlandse zaken van de Maghreb-landen: Algerije, Marokko, Tunesie, Mauretanie en Libie. De Belgische minister van buitenlandse zaken, Mark Eyskens, had dat gisteren al aangekondigd. Het ging om regulier overleg tussen de EG en de Maghreb-landen.

Eyskens zei eerder geen bezwaar te hebben tegen het zenden van een delegatie uit het Belgische parlement naar Bagdad om gegijzelde Belgen vrij te krijgen.

Twee weken geleden spraken de regeringsleiders van de twaalf EG-landen in Rome uit dat ze 'vastbesloten' waren 'geen vertegenwoordigers van hun regeringen, in welke hoedanigheid dan ook, te sturen om met Irak te onderhandelen over de vrijlating van buitenlandse gijzelaars' en dat ze anderen zouden 'ontmoedigen zulks te doen'. Ze 'spoorden' de secretaris-generaal van de Verenigde Naties aan om een speciale afgezant naar Irak te zenden om over de gijzelaars te overleggen. Onduidelijk is in hoeverre het initiatief in de richting van de Maghreb en het Belgische parlementsinitiatief in overeenstemming met deze uitspraak zijn.

Eyskens is dit weekeinde onder zware kritiek gekomen wegens de manier waarop de Belgische regering de kwestie van de Belgische gijzelaars in Irak behandelt. De fractieleider van de Vlaamse socialisten in de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, Freddy Willockx, zei gisteren dat het 'van een verschrikkelijke pretentie' getuigt 'dat een Belgische minister van buitenlandse zaken een humanitair initiatief van een grote figuur als Willy Brandt durft te kritiseren'. Eyskens had, net als zijn Nederlandse collega Van den Broek, de recente missie van de vroegere Westduitse bondskanselier Brandt afgewezen omdat deze niet in overeenstemming zou zijn met het EG-standpunt

Pag. 4: Eyskens verwierp die kritiek op zijn houding en zei dat hij nooit iets heeft gezegd dat de vrijlating van gijzelaars kon bemoeilijken. De minister legde er ook de nadruk op dat hij geen enkel bezwaar heeft tegen het zenden van een parlementaire delegatie naar Bagdad. Een dergelijk initiatief van Volksunie-senator Willy Kuijpers zal er waarschijnlijk binnenkort komen.

Willockx, die sprak in St. Niklaas waar hij burgemeester is, zei '100 procent achter de inspanningen' te staan 'om Saddam Hussein op de knieen te krijgen', maar vond dat Belgie niet meteen 'haantje de voorste moet spelen'. De socialistische burgemeester, die zei te spreken namens zijn partij, meende 'dat het welletjes is met al dat gebabbel. Eyskens moet de komende dagen wat minder praten en wat meer doen voor onze gijzelaars.'

In het tv-programma De Zevende Dag zei Eyskens gisteren 'dat de Belgische gijzelaars niet worden vergeten' en sprak hij van de 'niet aflatende inspanningen' van de Belgische ambassadeur in Bagdad om gijzelaars vrij te krijgen. Een van de drie Belgische gijzelaars die Willy Brandt vorige week heeft vrijgekregen maakte zich in hetzelfde programma boos op de minister en vond 'dat de Iraakse regering meer voor ons heeft gedaan dan de Belgische'. Eyskens zei daarop geen bezwaar te hebben tegen het sturen van een humanitaire delegatie, maar bleef erbij dat de enige die een politiek gesprek kan voeren met de Iraakse president Perez de Cuellar is, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Tot zover onze correspondent.

Na zijn terugkeer uit Irak, waarvan hij vrijdagavond in Frankfurt terugkwam met 183 gegijzelden, onder wie 131 van de circa 400 gegijzelde Duitsers, is ook in de Bondsrepubliek kritiek losgekomen op de missie van oud-kanselier Willy Brandt. Die kritiek kwam vooral uit de regeringsfracties in Bonn.

FDP-voorzitter Otto graf Lambsdorf verweet Brandt dat hij vooraf te hoge verwachtingen had gewekt. Volgens Lambsdorf is de reis van de 77-jarige Nobelprijswinnaar die vorige maandag bij zijn vertrek uit de Bondsrepubliek nog had gezegd dat hij alle Duitse gegijzelden uit Irak hoopte los te krijgen, uitgelopen op 'een teleurstelling'. Volker Ruhe, secretaris-generaal van de CDU, prees het humanitaire succes van Brandt maar tekende daarbij aan dat diens reis politiek gesproken niets had veranderd aan de Golfcrisis. SPD-voorzitter Vogel daarentegen prees Brandts 'grote prestatie'.

De Britse minister van defensie Tom King heeft gisteren niet uitgesloten dat Groot-Brittannie troepenversterkingen naar het Golfgebied stuurt. De minister deed dat voor hij naar Saoedi-Arabie vertrok.