Directie Edah geeft personeel vrijaf, gaat zelf in de winkel staan

ECHT, 12 nov. De voorzitter van de EDAH-directie staat op de laadklep van een vrachtwagen bananen te verkopen, een van zijn directeuren vraagt zich af waar de vanillevla van Campina blijft, de directiesecretaris houdt de parkeerplaats schoon, het hoofd Personeel en Organisatie vult de blikken appelmoes aan en de Chef inkoop Groente en Fruit drukt de klanten voor een knaak een volle zak wintergroente in de handen.

Nog nooit hebben de klanten van de EDAH in Echt zoveel vriendelijk knikkende en behulpzame personeelsleden meegemaakt bij hun zaterdagse inkopen. Zelfs de twee jongetjes die betrapt zijn op het stelen van snoep, gaan wat beduusd met een doos moorkoppen naar buiten, hen persoonlijk overhandigd door de rayonleider Zuid.

Vijfenveertig leden van het EDAH-kader, dat de rest van het jaar doorbrengt op het hoofdkantoor in Helmond, hebben zaterdag laten zien dat ze niet vies zijn van het kleine kruidenierswerk. Het personeel dat de winkel normaal aan het draaien houdt is met de bus naar Parijs gestuurd voor een geheel verzorgd weekeinde op kosten van de zaak.

'Ze hebben de weddenschap gewonnen, die ik bij de opening van deze zaak met hen heb afgesloten, ' licht directievoorzitter, tevens algemeen directeur van de Vendex-Foodgroup, R. van Baar toe. Zijn stem klinkt een beetje hees na een dag bananenverkoop. 'Ik had bij de opening beloofd dat het voltallige personeel, losse en vaste krachten, een weekeinde naar Parijs mocht als ze binnen een jaar vier weken lang op de dubbele omzet van dat moment zouden draaien. Welnu, de winkel is eind november vorig jaar geopend en in juni hadden ze de weddenschap al gewonnen.'

Echt is de eerste plaats waar een dergelijke weddenschap is afgesloten maar inmiddels lopen er al een stuk of twintig met dezelfde inzet. 'Die weddenschappen sluiten we niet zomaar af. We weten vrij goed hoeveel omzet een winkel in een bepaald gebied moet kunnen halen. Als een vestiging daar onder zit, geven we hen op die manier een prikkel het streefgetal te halen.'

De actie past in het reorganisatieproces van EDAH. In 1986 is besloten het aantal vestigingen terug te brengen van 320 tot 250. Het gemiddelde vloeroppervlak verdubbelt van vijfhonderd naar duizend vierkante meter. Dit najaar alleen al opent EDAH 35 nieuwe supermarkten, waar 6500 verschillende artikelen worden aangeboden, vier keer zoveel als vijf jaar geleden.

De totale operatie vergt een investering van 250 tot 300 miljoen gulden. De onzekerheid over de kosten van de investering hangt volgens Van Baar samen met het probleem om geschikte vestigingsplaatsen te vinden: 'In het begin dachten we dat we de reorganisatie in vijf a zeven jaar tijd rond konden hebben, maar nu denk ik eerder aan vijftien jaar. Het is ontzettend moeilijk je op een nieuwe plaats te vestigen. In sommige gemeenten word je zo tegengewerkt door plaatselijke belangengroepen, zeg maar de middenstand, dat je voor een eindeloze procedure komt te staan'.

Als de reorganisatie naar wens verloopt zal EDAH zijn marktaandeel van zeven procent ruim boven de tien procent tillen. Daarmee blijft de op een na grootste kruideniersketen van Nederland nog altijd ver achter bij Albert Heijn, die een kwart van de markt in handen heeft.

De overname van de winkel in Echt door personeel van het hoofdkantoor past ook in een ander strategisch plan van EDAH, dat 'Back to the future' is gedoopt. 'We waren jaren geleden een inkoopgerichte organisatie, ' legt directiesecretaris T. Grimberg uit. 'De prijs waarvoor wij inkochten was absoluut de laagste. Het doorverkopen van die producten ging vanzelf, was onze redenering.'

'Maar inmiddels hebben we in de gaten gekregen dat de manier waarop je met de klanten omgaat zeker zo belangrijk is. In principe maakt het niets uit of je een kilo suiker nu bij de EDAH, Albert Heijn of Jac Hermans koopt. De klant kiest pas bewust als hij in een van de winkels het gevoel krijgt dat hij persoonlijke aandacht krijgt. Vandaar dat we er ontzettend veel aan doen om onze medewerkers vloergericht te laten denken. Iedere nieuwe medewerker gaat eerst twee of drie weken als verkoper in een winkel werken en daarna gaat hij iedere jaar een paar dagen terug naar de vloer. Dan leert hij pas hoe de beslissingen overkomen die hij in Helmond neemt.'

Voor directievoorzitter Van Baar is zaterdag een nuttige dag geweest. Niet alleen omdat hij 4500 kilo bananen heeft verkocht, maar ook omdat hij gezien heeft hoe vervelend het is als een leverancier zijn vanillevla pas om tien uur komt brengen. 'Een filiaalhouder, die zich maar met een winkel hoeft bezig te houden, ziet dat gemakkelijk door de vingers, maar wij redeneren dat zoiets dan wel op meer plaatsen zal gebeuren. Daar krijgen ze bij Campina nog iets over te horen!'