De Onverwachte Gast zal de oude man niet weer laten ontkomen

De Maastrichtse groep Het Vervolg baseert haar voorstellingen meestal op repertoirestukken, die zich lenen voor een komische speelstijl. SCHRMLDXXN?! is uit improvisatie ontstaan. Het stuk speelt zich af in een vergeten schouwburg. De twee concierges worden opgeschrikt door een krantenbericht: de operadiva Mevrouw Divilova zal die avond in hun theater optreden. Aanvankelijk proberen de twee met veel gedoe en weinig resultaat het podium in gereedheid te brengen. Vervolgens dagdroomt Sjef over zichzelf in combinatie met Mevrouw Divilova. Een pianist ondersteunt met zachte muziek de kinderlijke sentimenten. Tenslotte zorgt een brief voor de anticlimax. Mevrouw Divilova laat zich verontschuldigen.

De voorstelling mikt met Laurel en Hardy-achtige motieven duidelijk op de mogelijkheden van slapstick en tragi-komedie. Schijnbaar moeiteloos, zogenaamd onhandig, volvoeren de twee een acrobatische act met een houten stellage. Komisch is de manier waarop Sjef zich laat intimideren door een vanzelf bewegend theatergordijn. Over het algemeen zijn de vondsten echter weinig orginineel en dat maakt het dunne verhaaltje al te dun. Lange monologen, waarin Sjef zijn dromen beleeft, krijgen hinderlijk de overhand op het fysieke spel.

Het verhaal in Het Avontuur van de Vlaamse groep Het Gevolg, de eerste produktie met een gastregisseur, is heel wat gecompliceerder. Een invalide vader woont samen met zijn zoon. De vader is ontevreden, want zijn avontuurlijke leven in de Kongo is voorbij. De zoon is ontevreden, omdat de zorg voor de vader hem aan huis bindt. De zoon staat op het toneel met in zijn handen een draadmodel van een ouderwets vliegtuig: hij wil vliegtuigbouwkundige worden. Een identiek model van enorme afmetingen vult het toneel. Een onverwachte gast haalt beiden over nog eenmaal, in de verbeelding, een reis door de Kongo te maken. De gast is niemand minder dan een assistent van De Dood. De vader is hem in de Kongo ontsnapt, dat zal geen tweede keer gebeuren. Het knusse oranje theaterlicht verandert in oerwoudgroen. De reis kan beginnen.

Mooi is het slotbeeld: de zoon beklimt zijn machine, waarvan de ronddraaiende zilverkleurige vleugels licht weerkaatsen alsof hij vliegt en vlucht. Toch wekt het stuk nauwelijks ontroering. De tekst blijft aan de oppervlakte met dialogen die de situatie uitleggen, maar daarmee nog geen karakters creeren. De opgeroepen beelden van de Kongo zijn clichematig. Piet van Immerseel heeft als de vader een overtuigende en ontspannen aanwezigheid, maar de relatie tussen vader en zoon blijft onuitgewerkt. Dit gemis wordt nog versterkt door de gast; een personage dat weinig meer heeft dan haast en iedere aanzet tot echte emotie in de kiem smoort. Het is tekenend voor een regie die niet diep genoeg heeft gegraven.

SCHRMLDXXN?! door Het Vervolg, vanaf 8 jr. Regie: Herwig de Weerdt; spel: Hans Trentelman, Hans van Leipsig; muziek: Bert Vermijs. Gezien: Generaalshuis, Maastricht. Tournee t/m 26/1. Het Avontuur door Het Gevolg, vanaf 9 jr. Regie: Elisabeth van Dooren spel: Steph Baeyens, Rudy Meuws, Piet van Immerseel. Gezien: De Brakke Grond, Amsterdam. Tournee t/m 30/11.

    • Christien Boer