Spanning bij kroning van keizer Japan

TOKIO, 10 nov. Tokio is een vesting. Op elke straathoek in de binnenstad staat een politiebusje of een overvalwagen, in metrogangen ijsberen agenten, een verbeten blik in de ogen, de hand aan het oor met het onafscheidelijke oordopje. De Japanse hoofdstad wacht gespannen op de officiele troonsbestijging, maandag, van keizer Akihito. Boven de stad cirkelen helikopters.

37.000 man politie moeten zorg dragen voor een probleemloos verloop van de veertien dagen durende ceremonieen. Om het vliegveld Haneda, waar de buitenlandse staatshoofden en vertegenwoodigers aankomen, ligt een kordon. De hotels waar de hoge gasten uit 160 landen verblijven worden eveneens streng bewaakt. Het keizerlijk paleis is hermetisch afgesloten van de buitenwereld.

De route waar de keizerlijk stoet maandag langs zal trekken is vanaf morgen ontoegankelijk. De gebruikers van de gebouwen langs de route is verzocht de ramen dicht te houden. De autoriteiten zijn bevreesd dat extremisten die gekant zijn tegen het keizerlijk systeem opnieuw aanslagen willen uitvoeren.

De afgelopen weken hebben extremisten een aantal malen brand gesticht bij Shinto-tempels die verbonden zijn met de vooroorlogse verering van de keizer en bij monumenten ter ere van vroegere militaire leiders. De politie schrijft de acties toe aan de extreem-linkse Chukakuha ('harde kern-groepering'), een extreem-linkse organisatie. De Chukakuha heeft de troonsbestijging veroordeeld als 'een aanslag op Japans huidige constitutionele systeem'. De politie heeft nog niemand van de groep aan kunnen houden.

De aanslagen namen vorige week een grimmige wending, toen bij een bomaanslag op een politieflat een agent werd gedood en zes mensen gewond raakten. De verantwoordelijkheid is opgeeist door de Kakurokyo, de 'revolutionaire arbeidersraad', een andere links-extremistische organisatie.

De aanslagen zijn een klap in het gezicht van de politie. Niet alleen gebeuren ze te midden van veiligheidsmaatregelen die nog strikter zijn dan tijdens de begrafenis van keizer Hirohito, anderhalf jaar geleden, erger is dat de arrestatie van tientallen potentiele ordeverstoorders de aanslag blijkbaar niet heeft kunnen verhinderen.

De politie heeft inmiddels 124 leden van de Chukakuha en de Kakukoryo in hechtenis genomen. Geen van hen is beschuldigd van terroristische activiteiten. 'Ze zijn gearresteerd op grond van lichte criminele activiteiten', zo licht een politieofficier toe, 'zoals het vervalsen van documenten, verkeersovertredingen of het verhinderen van een politieagent bij het uitvoeren van zijn werk.' De politie rechtvaardigt dit 'aanhouden van de gebruikelijke verdachten' als een preventieve maatregel die past in het kader van haar uiteindelijke taak, namelijk het voorkomen van guerrilla-activiteiten.

Behalve extreem-linkse groeperingen hebben ook verscheidene christelijke groeperingen en onderwijzersbonden protest aangetekend tegen de op handen zijnde ceremonieen en vooral het Shinto-ritueel. Shinto was voor de oorlog de officiele staatsgodsdienst in Japan waarin de keizer als god werd vereerd. Volgens deze groeperingen wordt de grondwettelijk scheiding tussen kerk en staat geschonden wanneer overheidsgelden worden aangewend voor de rituelen.

Ook accepteren sommige scholen de vrije dagen ter ere van de troonsbestijging van de keizer niet. 'Als de keizer, zoals de huidige grondwet bepaalt, niet meer is dan een symbool van de Japanse staat, dan zie ik niet in dat zijn troonsbestijging een onderbreking moet opleveren voor de gewone voortgang van de samenleving, ' aldus een schoolhoofd dat maandag de lessen gewoon door zal laten gaan.

De meeste Japanners laten zich noch aan de keizer noch aan principes veel gelegen liggen. De extra vrije dagen, op maandag de twaalfde en vrijdag de drieentwintigste, leveren immers twee welkome lange weekeinden op.