De wereld een markt

Dit weekeinde zal de laatste hand worden gelegd aan de statuten voor de toekomstige Europese centrale bank. De centrale bankiers van de twaalf EG-landen zijn het, op enkele technische details na, volledig eens over de statuten. Het zal een centrale bank worden gemodelleerd naar Duits voorbeeld, politiek onafhankelijk, met prijsstabiliteit als belangrijkste taak, als enige instelling verantwoordelijk voor monetair beleid en gemachtigd om paal en perk te stellen aan financieringstekorten. Vermoedelijke datum van ingang: eind jaren negentig.

De Europese Commissie, het dagelijkse bestuur van de EG, heeft eindelijk een mandaat voor de slotonderhandelingen in de Uruguay-ronde. De EG-ministers van landbouw gingen kreunend akkoord met een vermindering van de landbouwsteun met 30 procent in de periode 1986-1996. De beslissing om de Fransen ter wille te zijn door de invoer van graanvervangend veevoeder te bevriezen op het niveau van 1986, was een onvervalst staaltje protectionisme. Slecht nieuws ook voor de Rotterdamse haven en voor Nederlandse veehouders die grote afnemers zijn van deze maisgluten en sojaschroot.

Maar er is hoop: het EG-voorstel zal het slot van de GATT-onderhandelingen niet ongeschonden doorkomen. De VS en de Cairns-groep van 13 landbouwexporterende landen wezen het EG-bod voor minder steun onmiddellijk af. De Amerikanen noemden het EG-bod onvoldoende. De Braziliaanse minister van landbouw, op bezoek in Nederland, voorspelde verdere afbraak van het Amazone-gebied als de EG zijn grenzen niet openstelt voor Braziliaanse landbouwexport en Braziliaanse boeren het binnenland in worden gedreven.

Volgens de OESO, de club van 24 rijke landen, zal de landbouwsteun dit jaar tien procent toenemen vergeleken met de $250 miljard van vorig jaar.

In de Sovjet-Unie vordert de economische ineenstorting gestaag. Dertien vooraanstaande Sovjet-economen waarschuwden dat het economische hervormingsprogramma gedoemd is te mislukken en dat het land onafwendbaar afstevent op hyperinflatie. De geldkraan staat wagenwijd open, de exportopbrengsten kelderen, bedrijven moeten een heffing betalen op hun exportverdiensten. De conflicten tussen de Unie en de Republieken maken een oplossing vrijwel onmogelijk.

Voor een Sovjet-schuld van 5 miljard roebel tegen de kunstmatige Comecon-koers aan de ex-DDR zullen de Duitse belastingbetalers vermoedelijk opdraaien. Deze strop van omgerekend 12 miljard DM is een rechtstreeks gevolg van de Duitse eenwording. Het gaat om leveringsverplichtingen van de ex-DDR aan de Sovjet-Unie, die door de Bondsrepubliek werden gegarandeerd.

Als gevolg van de eenwording begint het Duitse handelsoverschot snel te dalen: 39 procent lager in september vergeleken met september vorig jaar. Gerekend over negen maanden heeft de Duitse handelsmachine al 20 procent minder opgebracht (DM 83,7 miljard dit jaar vergeleken met DM 104,3 miljard vorig jaar).

Ondertussen is de werkloosheid in het voormalige Oost Duitsland gestegen tot 6,1 procent in oktober. Sceptici vrezen een tijdelijke stijging tot 30 procent.

En dan nu het nieuws uit de autobranche. De onderhandelingen over samenwerking tussen Fiat en Chrysler zijn op niets uitgelopen. General Motors zal auto's (Opel) en versnellingsbakken in Bratislava bouwen. De Europese Commissie ging akkoord met samenwerking tussen Renault en Volvo, waaruit de grootste vrachtwagenproducent ter wereld zal ontstaan.

In Groot-Brittannie en in de Verenigde Staten wordt nu ook in officiele kringen het R-woord steeds vaker gebruikt. Recessie dus.

Een belangrijke veiling van Amerikaans schatkistpapier is succesvol verlopen. Het Amerikaanse ministerie van financien haalden ruim 34 miljard dollar uit de markt. Internationale beleggers verwachten een rentedaling in de VS.

De dollar zakte verder en bereikte nieuwe historische dieptepunten. Frankrijk, dat een Amerikaans beleid vermoedt om de dollar te laten zakken ter versterking van de Amerikaanse concurrentiepositie, wil dat de ministers van financien van de Groep van zeven snel bijeen komen.

Premier Lubbers noemde zijn Belgische collega Martens een uitstekende kandidaat om in 1992 president van de Europese Commissie te worden. Het klonk bekend. Wie prees onlangs Lubbers ook al weer zo aandoenlijk aan ?