Belgie is nu voorzitter; Netwerk van sabotage tegen Sovjet-invasie

BRUSSEL, 9 nov. In een aantal Westeuropese NAVO-landen bestaat nog steeds een netwerk van geheime sabotage-groepen die tijdens een eventuele invasie van de Sovjet-Unie verzet zouden moeten plegen.

Het netwerk staat nu onder Belgisch voorzitterschap. Dat heeft de Belgische minister van defensie, Guy Coeme, gisteren onthuld.

Eerder waren in Italie onthullingen gedaan over het bestaan van een dergelijke groep, die onder de naam Gladio opereert. In een recente brief van de Italiaanse premier Andreotti werd onder andere Nederland genoemd als land waar zo'n groep na de Tweede Wereldoorlog is opgericht. Het Nederlandse ministerie van defensie weigert hierover echter elk commentaar.

In de Italiaanse Senaat heeft de communistische oppositie gisteren het aftreden van Andreotti wegens de affaire-Gladio geeist. De Italiaanse president Cossiga zal binnenkort worden gevraagd voor de rechter te verschijnen om te getuigen over de clandestiene groep.

Het netwerk is allerminst slapend. De Italiaanse premier had dit woensdag gezegd. Vorige maand is onder Belgisch voorzitterschap in Brussel nog een bijeenkomst gehouden, zo onthulde Coeme. Het voorzitterschap rouleert onder de deelnemende landen, zei de minister. Coeme, die vandaag een eerste verslag van zijn bevindingen uitbrengt in de ministerraad, zei dat half oktober een vergadering was gehouden zonder dat hij er iets van afwist.

Net zoals Andreotti ontkent Coeme tot dusver dat de organisatie iets te maken heeft gehad met terreurdaden die er door uiterst rechts in Belgie zijn bedreven. Volgens Coeme is er 'geen enkele relatie met de in Italie gewekte verdenkingen'.

Niettemin heeft de minister zijn generale staf opdracht gegeven tot een administratief onderzoek omdat hij wil weten 'of er enig verband bestaat tussen de activiteiten van de geheime dienst en het banditisme en terrorisme dat in Belgie in de jaren tachtig heeft geheerst'.

Daarmee lijkt de Belgische minister te verwijzen naar de aanslagen van de uiterst linkse CCC (Cellules Communistes Combattantes) en die van de Bende van Nijvel die enige jaren geleden de publieke opinie in Belgie hebben opgeschrikt en waarbij tientallen doden zijn gevallen.

Pag. 8: Oppositie eist aftreden Andreotti

Clandestien netwerk in Westeuropese landen

Met name de reeks bloedige aanslagen in supermarkten heeft Belgie altijd voor een raadsel gesteld over de achterliggende motieven. In de Belgische pers is vaak de mogelijkheid geopperd dat de zeer professioneel georganiseerde aanslagen het werk konden zijn van uiterst-rechtse elementen die na het destabliseren van de democratie een staatsgreep zouden willen plegen.

De Italiaanse ontdekking van het Gladio-netwerk dringt ook de vergelijking op met de activiteiten van de uiterst-rechtse organisatie Westland New Post (WNP). Die neo-nazistische groep had vertakkingen in het Belgische leger en werd eveneens gekenmerkt door fel anti-communisme. Ook bij WNP leefde het idee dat men zich moest klaarhouden voor de strijd tegen het communisme, waartoe wapendepots moesten worden aangelegd en inlichtingen verzameld over de binnenlandse 'vijand'. Bij provocatie-acties van WNP zijn vier doden gevallen.

SHAPE, het militaire hoofdkwartie van de NAVO, heeft zich van ieder commentaar onthouden over eventuele betrokkenheid bij het clandestiene netwerk van Gladio. Een woordvoerder van de NAVO in Brussel zei vanmiddag 'van niets te weten'. Tijdens een vergadering over Gladio was hij vanmorgen voor het eerst op de hoogte gesteld van het bestaan van de organisatie. Het Nederlandse ministerie van defensie wil niet reageren op de berichten uit Italie en Belgie. Vaststaat dat in Nederland na de Tweede wereldoorlog geheime opslagplaatsen voor wapens zijn ingericht. Dat heeft de toenmalige Nederlandse minister van defensie De Ruiter in oktober 1983 toegegeven nadat in de bossen bij Rheden bij toeval wapens en explosieven waren gevonden. De wapenopslagplaatsen waren bedoeld voor sabotage in oorlogstijd, aldus de minister. De depots stonden onder beheer van het ministerie van defensie.

De Ruiter heeft destijds in antwoord op vragen van het Tweede Kamerlid A. G. van der Spek (PSP) toegezegd dat de opslagplaatsen opgeheven zouden worden. Een woordvoerder van Defensie bevestigde vanmorgen dat dit kort daarna inderdaad is gebeurd.