KORSETTENMAKER KAN DE VRAAG NIET MEER AAN; Een beetje als dekoningin

'Mijn eerste korset maakte ik van een oude schooltas toen ik twaalf was', zegt Jeroen van der Klis (34). 'Ik deed in die tijd voorzichtig aan travestie. Eerst op mijn kamertje, later rillend in de tuin als het donker was en niemand me kon zien. Die schooltas had ik jarenlang met me meegezeuld en nu zat hij opeens om mijn lichaam. Een onbeschrijflijk gevoel.'

In zijn piepkleine atelier in de Amsterdamse Marnixstraat is nauwelijks ruimte voor de paspop met de korte rode rok. Het superstrakke lijfje van zwarte lakstof wordt bijeengehouden door zilveren knoopjes voor en een gesnoerd koord aan de achterkant. De pop wordt geflankeerd door een bevallig rose exemplaar met veel kant en een wonderlijk smalle taille. Dit korset lijkt nog het meest op een strak ballerinapakje. De stof is romantisch wit met grote bloemen.

Sinds de eerste experimenten met de schooltas heeft hij nog wel geprobeerd om belangstelling op te brengen voor een echt mannenvak. Jeroen van der Klis is eigenlijk weg- en waterbouwkundige. Zijn eenmansbedrijfje levert korsetten op bestelling. Geen exemplaar is hetzelfde. Er zijn er die tot net onder de buste reiken (het standaardmodel), er zijn er die het hele bovenlichaam bedekken tot onder de billen. Er zijn er ook die voorzien in een extra korsetje voor de hals. Wie ter 'vrijblijvende' orientatie een bezoek brengt aan zijn atelier, krijgt een foto-album in zijn handen gedrukt waar ze allemaal instaan. 'Korsetten zijn de laatste tijd steeds populairder geworden als modeaccessoire. De levertijd is al gegroeid tot een paar maanden', zegt Jeroen. 'En ik verwacht dat ik binnenkort de vraag haast niet meer aankan.'

Als hij hard doorwerkt, haalt hij een korset per dag. Dat is het standaardexemplaar van driehonderd gulden. Wie er een helemaal op maat wil, met speciale baleinen of een bijzondere stof, moet rekenen op twee dagen en betaalt dus meer.

De reden waarom steeds meer vrouwen (en mannen) korsetten dragen, heeft simpelweg te maken met ijdelheid, volgens Jeroen van der Klis. Hij ontwerpt ze niet om het figuur te corrigeren, maar om de lijn van het dames- of herenfiguur te benadrukken. Het is een privegenoegen dat aan de drager een voornaam gevoel geeft. Een beetje als de koningin, verduidelijkt Jeroen van der Klis. Met een korset ga je vanzelf rechtop lopen, want ingesnoerd kan het bovenlichaam zich maar met moeite bewegen. 'Men wordt gedwongen vanuit de heupen te lopen en niet meer voorover te buigen. Bukken gebeurt door de korsetdrager door de knieen en onderuitgezakt zitten is er helemaal niet meer bij.' En zoals Van der Klis wervend in zijn brochure schrijft: 'Een trotse houding heeft een positieve invloed op de gemoedstoestand en bepaalt tevens hoe mensen op u reageren.'

Als het aan hem ligt, komen de tijden van Scarlett O'Hara weer terug. Hoe smaller de taille hoe beter, en dat kan alleen maar worden bereikt door het koord strak, zeer strak aan te trekken. Toch meent Van der Klis dat er een verschil is met de korsetten van vroeger. 'In de tijd van de Amerikaanse burgeroorlog en daarvoor was het dragen van een korset ook onder jonge meisjes heel gebruikelijk. Het lichaam groeide als het ware mee, waardoor een vloeiende lijn ontstond van het bovenlichaam naar de taille. De vrouwen van nu kampen met hun onderste ribben. Die zitten in de weg. Als je dan een korset gaat dragen en je snoert die ver in, wordt de lijn niet geleidelijk maar abrupt. Hij begint pas na die onderste ribben en er ontstaat geen ronding maar een scherpe lijn. Zelf vind ik daarom insnoeren van meer dan tien centimeter niet zo mooi', zegt hij.

Wie nog steeds gelooft dat mooi zijn onvermijdelijk met pijn lijden gepaard gaat, wordt door Van der Klis gerustgesteld. Zijn korsetten knellen niet, integendeel, ze 'zitten als gegoten. Vrouwen die er voor het eerst een aantrekken zijn meestal heel verbaasd over de pasvorm. Mijn korsetten zitten als een tweede huid stevig om het lichaam.'

Jeroen van der Klis heeft geen opleiding gevolgd voor zijn professie. De boeken over dit nog niet zo lang geleden uiterst gangbare kledingstuk, zijn op een hand te tellen. Natuurlijk heeft hij in alle bibliotheken gezocht naar 'de geschiedenis' van het korset. Maar het enige interessante boek is eigenlijk Fashion and Fetishism van David Kunzle. Daarom heeft hij zich het vak zelf maar aangeleerd. Sinds het eerste schooltassenkorset heeft hij zijn technieken sterk geperfectioneerd. Hij maakt niet langer gebruik van standaard oogjes en baleinen. Om zijn modellen nog gladder te maken, ontwikkelde hij zelf baleinen die het lichaam nauw omsluiten en die ervoor zorgen dat de stof niet hinderlijk gaat trekken en rimpelen. De originele zachtglanzende korsettenstof betrekt hij tegenwoordig van een firma uit Belgie. Dit materiaal vormt altijd de basis, en wie wil kan daarop een laag stof van zijn voorkeur laten aanbrengen: zijde, leer, kant of misschien een meter zelf meegebracht textiel.

Hoe ver kan de taille worden ingesnoerd? Van der Klis antwoordt met een wedervraag: hoe ver wil je gaan? En iets minder raadselachtig, op de kalme toon van de vakman die weet waarover hij spreekt: 'Een standaardkorset haalt zo'n tien centimeter van de taille af. Dat kun je dan na een paar weken opvoeren met een paar centimeter door het koord nog wat aan te trekken. Sommige mensen zijn dan nog niet tevreden. Die gaan verder, ze bestellen een nieuw korset dat nog smaller is, enzovoort.'

Enzovoort? 'Laatst had ik een Amerikaans echtpaar in mijn atelier. De vrouw droeg 24 uur per dag een korset en had in drie jaar tijd een taille van 48 cm gecreeerd.' Van der Klis pakt een kleermakerscentimeter en maakt er een onwaarachtig klein rondje mee ter grootte van ongeveer drie polsen. 'Haar man was chirurg en had een paar maanden geleden haar onderste rib verwijderd om het resultaat nog beter tot zijn recht te doen komen', zegt hij. De vrouw, van wie Van der Klis helaas geen afbeelding bezit, laat steevast alle kleding aanpassen aan haar moeizaam verworven wespemiddeltje.

Ofschoon Van der Klis zijn firma Bizarre Design heeft genoemd, heeft hij met dit type klant maar zelden te maken. De laatste paar maanden zijn het ook veel bruiden die naar zijn studio komen, zij zoeken iets wat als charmante basis kan dienen voor onder een romantische bruidsjapon. Maar Van der Klis is het om het even, hij heeft geen voorkeur voor een speciale clientele en voorziet met evenveel plezier zijn vaste SM-klanten van een pakje 'met armbinders' als een dame van stand van een feestjurk.

'Ik kreeg veel verschillende mensen hier, dat is wat het zo leuk maakt. Soms zijn er mannen die schuchter met de maten van hun vrouwen komen, dan weer zie je keurige zakenmannen die zich voor mijn neus in een korset hijsen en daarover heen weer hun deftige driedelig pak aantrekken', zegt hij.