Hoge olieprijs maskeert winstdaling van Shell

ROTTERDAM, 8 nov. De netto-winst van de Koninklijke Shell/Groep is in de eerste negen maanden van dit jaar gedaald met 16 procent, hoewel er in het derde kwartaal een winst van 68 procent werd geboekt door de sterk gestegen olieprijzen.

Op basis van de geschatte, actuele aankoopkosten van de verkopen van olieprodukten, waarbij de voorraadwinsten buiten beschouwing worden gelaten, daalde de winst met 24 procent. Dat komt omdat het hogere resultaat van de sector opsporing en winning van olie en gas meer dan teniet werd gedaan door de verliezen in andere sectoren van het concern, en de niet-sectorgebonden lasten.

Inclusief de geschatte voorraadwinsten van 614 miljoen pond sterling na aftrek van belastingen, steeg de winst in het derde kwartaal van 1990 tot 1.049 miljoen pond (3,6 miljard gulden). Exclusief de voorraadwinst (een beter beeld van het werkelijke bedrijfsresultaat) daalde de winst in het derde kwartaal met 28 procent tot 480 miljoen pond.

Door de sterk gestegen ruwe olieprijzen steeg de winst in de sector 'upstream' (opsporing en winning) fors. In de sector verwerking, zeetransport en verkoop steeg het resultaat ook aanzienlijk, maar wanneer opnieuw wordt gerekend op basis van actuele aankoopkosten van de verkopen (vervanging van voorraden) daalde de winst. Dit komt doordat volgens Shell de verkoopprijzen van olieprodukten geen gelijke tred hielden met de sterk gestegen aankoopkosten van ruwe olie.

In de sector chemie daalde de winst om dezelfde reden. De prijzen van basischemicalien waren niet hoog genoeg om de sterk gestegen grondstofkosten terug te verdienen.

Voor Shell leverde de Golfcrisis grote extra inkomsten op tegen de voorraadverliezen die in de eerste helft van dit jaar optraden. De verhouding van netto-resultaat tot geinvesteerd vermogen daalde over de eerste negen maanden van 1990 van 14 naar 11 procent.

Shell verwacht dat haar olieproduktie gedurende de rest van het jaar zal stijgen en dat de winst in het vierde kwartaal gunstig wordt beinvloed door de seizoensstijging in de afzet van aardgas en door prijsstijgingen.

Bij de raffinage en verkoop van olieprodukten waren de gemiddelde marges in het derde kwartaal goed. In een aantal landen konden de gestegen aankoopkosten echter niet volledig in de consumentenprijzen worden doorberekend. De huidige situatie met zijn snel wisselende verwachtingen van de markt is voor deze sector moeilijk, aldus het concern. Groepsmaatschappijen moeten snel op veranderende aankoopkosten reageren en tegelijkertijd concurrerend blijven.

Shell blijft voorzichtig in haar conclusies over de vooruitzichten van de chemie. In het derde kwartaal werd de winst hier gunstig beinvloed door winsten op afgestoten activa, maar daar stonden de gestegen prijzen van grondstoffen tegenover, en problemen bij de aanvoer van grondstoffen uit het Verenigd Koninkrijk. De afzet van chemische produkten bleef op een hoog niveau en de fabrieken draaiden op nagenoeg volle capaciteit. De totale liquide middelen en effecten van het concern beliepen in het derde kwartaal 4,6 miljard pond Sterling, ongeveer 500 miljoen pond hoger dan in 1989. Het totaal van de leningen steeg tot 5,9 miljard pond, 300 miljoen hoger dan een jaar geleden.