Schiphol bepleit aanleg vijfde 'milieubaan'; Transavia en Martinair bepleiten versoepeling regels nachtvluchten

SCHIPHOL, 7 nov. De luchthaven Schiphol gaat er vanuit dat ondanks een toename van het aantal vliegtuigbewegingen met ruim 50 procent tot ongeveer 300.000 in het jaar 2000, de totale geluidsoverlast van het luchtverkeer op en rond Schiphol zal afnemen. Dit kan volgens Schiphol worden bereikt door de aanleg van een vijfde start- en landingsbaan. Dit blijkt uit een vanmorgen door de luchthaven-directie gepresenteerd milieubeleidsplan.

Bovendien zal volgens het plan alleen de uitstoot door vliegtuigen van stikstofoxyde toenemen, maar zal door de technische ontwikkelingen de uitstoot van andere milieu-verontreinigende stoffen afnemen. De luchthaven zegt overigens dat de totale luchtverontreiniging veroorzaakt door vliegtuigen minder dan vijf procent bedraagt van alle luchtvervuiling in de regio.

Het milieubeleidsplan is een initiatief van de luchthaven zelf, bij de opstelling waarvan geen andere belanghebbenden zijn betrokken. Wel heeft de luchthaven een aantal resultaten van het onderzoek ingebracht bij de discussies die worden gevoerd binnen de projectgroep die een Plan van Aanpak opstelt over de positie van Schiphol in het jaar 2015. Een concept van dit laatste plan lekte in oktober uit. In de projectgroep zijn de ministeries van VROM, verkeer en waterstaat en economische zaken, de gemeentes Amsterdam en Haarlemmermeer, de provincie Noord-Holland en Schiphol zelf vertegenwoordigd.

Volgens het Plan van Aanpak moet Schiphol rekening houden met de verwerking van 50 miljoen passagiers per jaar in 2015. Evenals de luchthaven in haar eigen Masterplan, waarin de gewenste ontwikkelingen tot 2003 in kaart worden gebracht, heeft de projectgroep een groei naar 30 miljoen passagiers in 2003 berekend. Dit jaar verwacht Schiphol 16 miljoen passagiers te verwerken.

De projectgroep gaat nu al uit van een vervolgscenario 'om de omgevingsmaatregelen in verband met de groei op hun effect te toetsen enthans reeds ruimtelijke reserveringen hiervoor te maken'. Volgens de projectgroep moeten al in de eerste planperiode tot 2003 besluiten worden genomen over de aanleg van een vijfde start- en landingsbaan dan wel een gedraaide vierde baan, waardoor geluidsoverlast beperkt zou kunnen worden.

Blijkens het door Schiphol opgestelde milieubeleidsplan 'moeten planologische reserveringen worden gemaakt voor een vijfde baan' zodat die baan in ieder geval kan worden aangelegd wanneer dat nodig mocht zijn. De luchthaven borduurt hiermee voort op de enkele jaren geleden door oud-Schipholdirecteur J. Wegstapel gelanceerde vijfde baan als 'milieubaan'. Voor het opvangen van de verwachte toename van het vliegverkeer is de aanleg van een vijfde baan volgens Schiphol niet nodig. Draaiing en intensiever gebruik van de vierde baan zouden ook uitkomst kunnen bieden. Maar de luchthaven is daarvan geen voorstander. De daaraan verbonden werkzaamheden zouden die baan lange tijd buiten gebruik stellen, terwijl een vijfde baan wel meer flexibiliteit bij de afhandeling van het luchtverkeer kan bieden en de geluidsoverlast vermindert, aldus Schiphol. De kosten van zo'n nieuwe baan schat Schiphol op 500 miljoen gulden.

Eerder deze week wezen ook de chartermaatschappijen Martinair en Transavia op het belang van de aanleg van een vijfde baan. Beide chartermaatschappijen hopen dat met de komst van een vijfde baan de huidige restricties op nachtvluchtverkeer kunnen worden versoepeld. Op het ogenblik mag op Schiphol tussen twaalf uur 's nachts en zeven uur 's morgens van een start- en landingsbaan gebruik worden gemaakt. Om kostendekkend te kunnen opereren willen de chartermaatschappijen met grotere vliegtuigen meer vluchten per etmaal kunnen uitvoeren. Met de geldende regels is dat onmogelijk.

Omdat vrachtvervoer met name 's nachts plaatsheeft vrezen Martinair en Transavia bovendien dat buitenlandse luchtvaartmaatschappijen in toenemende mate andere Europse luchthavens met minder stringente regels voor nachtvluchten zullen verkiezen boven Schiphol als doorvoer-luchthaven ('main-port') wanneer het beleid wat betreft nachtelijke vluchten niet soepeler wordt. Nu wordt het vliegverkeer op en van Schiphol voor ongeveer 50 procent bepaald door buitenlandse luchtvaartmaatschappijen.

Als de grote luchtvaartmaatschappijen Schiphol minder aantrekkelijk gaan vinden zou de luchthaven niet kunnen uitgroeien tot een van de 'main-ports' in Europa en vervallen tot een regionaal vliegveld. Dat zou niet alleen het voortbestaan van Martinair en Transavia in gevaar brengen, omdat zij in grote mate afhankelijk zijn van zo'n main-port die grotere hoeveelheden passagiers en vracht aantrekt, maar ook de economische ontwikkeling van de hele regio in gevaar brengen.

President-directeur drs. R den Besten van Schiphol onderstreepte vanmorgen dat de luchthaven ook 's nachts open moet blijven. Volgens hemzal Schiphol 20 tot 30 procent van zijn vrachtvervoer verliezen als nachtelijke vluchten worden verboden. Dat zou een verlies aan arbeidsplaatsen betekenen van ongeveer 100.000 in 2003. Op het ogenblik verschaft Schiphol direct en indirect aan ongeveer 150.000 mensen werk. Uitgaande van de huidige groeicijfers zou dat aantal in 2003 op circa 230.000 uitkomen. Als Schiphol tot regionale luchthaven zou vervallen zou de huidige werkgelegenheid worden gehalveerd.

Wat betreft de vermindering van de milieuvervuiling wordt in het beleidsplan ook een aantal aanbevelingen gedaan. Deze beperken zich echter tot maatregelen die de luchthaven zelf kan treffen, zoals de vervanging van platform-voertuigen door schonere wagens, het opleggen van restricties aan proefdraaien van vliegtuigen en onderzoek naar de mogelijkheid vliegtuigen niet meer op eigen kracht naar de start- en landingsbaan te laten taxien.

Aan de vermindering van uitstoot van milieu-onvriendelijke stoffen door stijgende en landende vliegtuigen kan Schiphol zelf verder weinig doen. Daar ligt het initiatief vooral bij de vliegtuigfabrieken, zo liet de luchthaven-directie vanochtend weten. Het probleem daarbij is dat volgens het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP) de uitstoot van stikstofoxyden binnen tien jaar met 75 procent moet zijn afgenomen, terwijl de toename van het aantal vluchten van en naar Schiphol de komende jaren een toename van deuitstoot van juist deze stof veroorzaakt.