Een puinhoop, met amper 10 meter zicht

BREDA, 7 nov. Ten westen van Breda kruist de A16 van Rotterdam naar Antwerpen bij de afslag-Etten Leur het viaduct over de A58 (Roosendaal-Breda). Het is dinsdagmorgen zes november, kwart over negen. Een blauwe hemel met een frisse novemberzon, het tempo ligt als vanzelfsprekend hoog. Volgens een zojuist geinstalleerde radar van de Algemene Verkeersdienst rijdt een auto 138 kilometer per uur op dit baanvak met een maximum van 100 kilometer.

Plotseling doemt, waar de weg weer naar beneden glijdt, een muur van mist op. Het is alsof het asfalt in het niets verdwijnt. Automobilisten remmen verschrikt, vrachtwagens wijken uit naar de vluchtstrook of schuiven dwars de belendende rijstrook op. Achteroprijdende auto's kunnen nergens heen en boren zich in hun voorgangers. Als frisdrankblikjes worden ze ineengedrukt. Overal klinken kreten.

Amper twintig meter verder, op de oostbaan richting Rotterdam, herhaalt het drama zich. Is het de mist, of schrikt men van de ramp op de andere baan? Auto's botsen op elkaar, de lpg-tank van een personenauto ontploft, er ontstaat een vuurzee met een honderd meter hoge rookkolom. Hier vallen de meeste doden. Mensen verbranden levend. Elf personenauto's en drie vrachtwagencabines branden uit. Uren later ligt het verkoolde gebeente van een slachtoffer nog steeds in het zwartgeblakerde restant van wat ooit een auto was.

Opperwachtmeester L. Querido van de Algemene Verkeersdienst van de Rijkspolitie bevindt zich op het tijdstip van het ongeluk enkele honderden meters verderop. Querido: 'Wij waren achter het viaduct bezig een radar op te stellen, voor snelheidscontrole. Langsrijdende automobilisten claxoneerden en zwaaiden. Ik rende het viaduct over het was een gigantische puinhoop, met amper tien meter zicht. Ik ben teruggerend en heb groot alarm geslagen.'

In de middag keren sommige overlevenden, nauwelijks bekomen van de schrik, terug naar de plaats van onheil. 'Ik reed in de zon toen er plots een mistbank opkwam. Toen ik uitweek naar de linker rijstrook en remde kwamen twee luxe wagens onder mij terecht, ' zegt de chauffeur van een tankauto, Jos Monnens uit Sint Joost, Limburg. 'Ik probeerde nog een automobilist uit z'n auto te halen, ik dacht dat hij nog leefde. Toen moest ik wegspringen voor een andere vrachtwagen.'

De personenauto van Mark van Lierop uit Antwerpen ligt beklemd tussen enkele andere wagens. Hij wijst op het viaduct over de A58: 'Het was prachtig weer, dan rij je over die brug en plotseling zit je midden in de mist. Je ziet niks, ook geen auto's die al stilstaan. Je remt uit alle macht, je staat stil en wilt uitstappen en dan rijden er nog drie auto's achterop je in. Toen hoorde ik aan de overkant: bang, bang, bang, botsingen, gevolgd door een ontploffing.'

De politie arriveerde binnen enkele minuten, de brandweer en de GGD vlakdaarna. De GGD van Breda kreeg hulp uit Tilburg, Oosterhout en Roosendaal; brandweerauto's arriveerden uit Breda, Rijsbergen, Zundert en Etten-Leur. De politie meegerekend spanden meer dan tweehonderd hulpverleners zich in om mensenlevens te redden.

Enkele crash-teams, bestaande uit een anesthesist, een chirurg en verpleegkundigen boden ter plekke medische hulp aan ernstig gewonden. Een crashteam werd met een helikopter aangevoerd. De ravage was zo groot dat sommige slachtoffers pas na anderhalf uur konden worden bevrijd. Vijf uur na het ongeluk is de politie nog bezig te achterhalen wie er in de verkoolde resten van de verbrande auto's hebben gezeten, en welk nummerbord bij welke auto hoort.

Op de oostbaan is een half verbrande 2CV schuin op een lading suikerbieten gereden. Tussen de bieten ligt een motor, de berijder heefthet er wonder boven wonder levend vanaf gebracht. Terwijl een hijskraan de wrakken uit elkaar trekt vragen politie-agenten zich af of er onder die bietenhoop misschien nog lijken liggen. Een verbrande auto is half door een vrachtwagen verzwolgen.

Laat in de middag symboliseert een bloedrode ondergaande zon, tegen de achtergrond van een dreigende, donkere wolkenhemel, deze 'trieste dag in de geschiedenis van Breda' (burgemeester Nijpels). Ik kijk op mijn snelheidsmeter en zie dat ik 130 rijd. Op dat moment word ik door twee auto's gepasseerd.